Fakty o Świecie

Fakty o Świecie

"Wujek Joe bardzo dobrze to wytrzymał. Mógł dużo gorzej wypaść"

Za nami pierwsza debata prezydencka Donalda Trumpa i Joe Bidena. - Oglądałem wiele debat i to była najciekawsza debata - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS amerykanista prof. Zbigniew Lewicki. - Miałam wrażenie, że Amerykanie chcieli tej debaty, (...) ale niewiele mogli z niej zrozumieć - oceniła druga gość programu, dziennikarka "Faktów" TVN Katarzyna Sławińska. - W kontekście tej debaty przyszło mi na myśl, że było to starcie ideologiczne: demokracji liberalnej z nieliberalną - skomentował trzeci gość, politolog prof. Bogdan Góralczyk. - Wujek Joe bardzo dobrze to wytrzymał. Mógł dużo gorzej wypaść - powiedział czwarty gość, ekspert od wizerunku Mirosław Oczkoś.

"Erdogan próbuje odbudować coś w rodzaju dawnego kalifatu"

W rejonie Górskiego Karabachu doszło do starć zbrojnych między armią azerską a armią ormiańską. - Zwykli ludzie wojny nie chcą - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Wojciech Górecki, historyk specjalizujący się w tematyce Kaukazu i Azji Centralnej. - Mamy bardzo proturecki Azerbejdżan i Azerów bardzo wspieranych przez Turcję, natomiast Ormianie są wspierani przez Rosję - skomentował drugi gość programu, Michał Niewiadomski, dziennikarz "Rzeczpospolitej". - Często słyszymy od polityków tureckich, że mamy jeden naród zamieszkujący Azerbejdżan i Turcję, tylko w dwóch państwach - powiedział trzeci gość, Adam Balcer, dyrektor programowy w Kolegium Europy Wschodniej. - Turcja rozpycha się na terenie Libii, Turcja rozpycha się na terenie Syrii, Turcja rozpycha się w Karabachu. (...) Erdogan próbuje odbudować coś w rodzaju dawnego kalifatu z różnymi skutkami - ocenił czwarty gość, prof. Daniel Boćkowski, historyk z Uniwersytetu w Białymstoku.

"Przypadek zadecyduje o tym, który z tych kandydatów wygra"

Już we wtorek w Stanach Zjednoczonych w telewizyjnej debacie zmierzą się urzędujący prezydent Donald Trump i jego konkurent Joe Biden. Wybory prezydenckie w USA odbędą się 3 listopada. - Oni bardziej boją się przegrać tę debatę, niż chcą ją wygrać - ocenił w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS amerykanista Marcin Wojciechowski. - Hillary Clinton była dużo trudniejszym przeciwnikiem w takiej debacie niż jest teraz Joe Biden - dodał doktor Bogdan Szafrański, amerykanista z Uniwersytetu Warszawskiego. - Przypadek zadecyduje o tym, który z tych kandydatów wygra - oceniła z kolei Małgorzata Zawadka, antropolog społeczny, amerykanistka i wieloletnia korespondentka w USA. Doktor Łukasz Gajewski, amerykanista z Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu, wskazał, że nadchodzące wybory mogą ukształtować Stany Zjednoczone na co najmniej dekadę.

"Orban bardzo świadomie buduje alternatywę dla modelu zachodniego"

Szef węgierskiego rządu Viktor Orban w ostatniej publikacji na łamach prorządowej gazety "Magyar Nemzet" stwierdził, że "zachód stracił swoją atrakcyjność w oczach Europy Środkowej" i nie da się pogodzić modelu życia liberalnego i chrześcijańsko-konserwatywnego. - To jest próba zbudowania takiego poczucia, że "nikt nas nie rozumie" - ocenił w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS dr Dominik Hejj z Instytutu Europy Środkowej. - Orban spogląda w tę epokę, kiedy Węgry były środkowoeuropejskim mocarstwem - zwrócił uwagę drugi gość programu, Wojciech Maziarski z "Gazety Wyborczej". - Orban bardzo świadomie buduje alternatywę dla modelu zachodniego - stwierdził trzeci z gości programu, Piotr Buras, dyrektor warszawskiego biura Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych (ECFR). - Viktor Orban mówi o osi Berlin-Moskwa-Istambuł i dla niego pewnego rodzaju gra z tymi podmiotami, które przez nas (Polskę - przyp. red.) są nieuznawane za partnerów, są wyznacznikiem i kierunkiem jego polityki - dodał czwarty gość programu, Wojciech Przybylski, redaktor naczelny "Visegrad Insight", prezes fundacji Res Publica.

"Łukaszenka obawiał się, że inauguracja stanie się katalizatorem dla protestów"

Inauguracja zaprzysiężenia Alaksandra Łukaszenki odbyła się bez wcześniejszych zapowiedzi. O złożeniu przysięgi przez Łukaszenkę poinformowano dopiero po fakcie. - To pokazuje, że (Łukaszenka - przyp. red.) nie uważa się za pełnego zwycięzce tych wyborów - skomentował w "Faktach o Świecie" TVN24 Andrzej Poczobut, dziennikarz i członek Zarządu Głównego Związku Polaków na Białorusi. - Łukaszenka organizując taką konspiracyjną imprezę dla zaufanych ludzi pokazał, że "jestem uzurpatorem i mogę sobie zrobić taką inaugurację i nie zależy mi na tym, by ktokolwiek mnie uznawał" - stwierdziła druga gość programu, Anna Łabuszewska z "Tygodnika Powszechnego". - Nie mamy pewności, kto te wybory wygrał, to znaczy nie mamy pewności, że te wybory wygrała Swiatłana Cichanouska. W związku z tym Europa czy Zachód nie może sobie pozwolić na ogłoszenie, że uznaje za prezydenta Białorusi Swiatłanę Cichanouską - zwrócił uwagę trzeci gość programu Jerzy Haszczyński z "Rzeczpospolitej".

"Podstawowym problemem świata będzie rynek pracy"

Przedsiębiorstwa i światowy biznes stanęły w obliczu ciężkiej próby przez pandemię COVID-19. Jak obecnie wygląda sytuacja na światowym rynku? - Gospodarka światowa nie jest w najlepszym stanie. Wiele krajów ma ogromne problemy i dwucyfrową recesję - oceniła w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS profesor Elżbieta Mączyńska, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. - Gospodarka dotycząca produkcji, konsumpcji, popytu konsumpcyjnego zaczęła się podnosić z fatalnego drugiego kwartału, ale teraz znalazła się w położeniu bezruchu z lekką tendencją do spadania nastrojów - stwierdził drugi gość programu, ekonomista Janusz Jankowiak. - Będziemy doświadczali spadku produkcji, zahamowania aktywności i będziemy doświadczali czegoś, czego jeszcze dziś nie obserwujemy, czyli wzrostu bezrobocia - dodał trzeci gość programu, Witold Gadomski z "Gazety Wyborczej". - Wiele rzeczy robimy jeszcze inaczej i to nie jest "new normal", ale to jest ciągle sytuacja awaryjna - stwierdziła czwarta z gości programu, Małgorzata Bonikowska z Centrum Stosunków Międzynarodowych.

"Wielu białych wyborców nawet nie będzie się przyznawało w sondażach, że będzie głosowało na Trumpa"

Czy fenomen Donalda Trumpa wciąż jest żywy? Czy prezydent USA może liczyć na reelekcję? - Z pewnością jest grupa wyborców nieprzejednanie popierająca Donalda Trumpa - oceniła w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Magda Działoszyńska-Kossow, amerykanistka i reporterka. - Wielu białych wyborców nawet nie będzie się przyznawało w sondażach, że będzie głosowało na Trumpa - stwierdziła druga gość programu, Małgorzata Zawadka, wieloletnia korespondentka polskich mediów w USA. - Owszem, rasizm odegrał sporą rolę w wyborze Donalda Trumpa, ale też niespełniona nadzieja, którą Obama obiecywał - skomentowała trzecia gość, Katarzyna Wężyk, dziennikarka "Gazety Wyborczej". - Trump wyczerpał się dlatego, że jedyne co miał, to zwalczał tych, którzy byli przed nim, a teraz musiałby zwalczać chyba samego siebie - powiedział czwarty z gości, amerykanista Marcin Wojciechowski.

Kiedy szczepionka na COVID-19? "Chińscy specjaliści zapowiadają, że na przełomie tego i przyszłego roku"

Kiedy można się spodziewać szczepionki przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2? - Ten wysiłek, który wkłada nasza cywilizacja w tę walkę, daje podstawy do nadziei, że my tę konfrontację (...) rozstrzygniemy na własną korzyść - ocenił w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS historyk i politolog prof. Arkadiusz Stempin. - Chińscy specjaliści zapowiadają, że na przełomie tego i przyszłego roku pierwsza szczepionka może być, ale pamiętajmy, że takie sygnały z różnych krajów bywały, a potem trzeba było się z tego wycofywać - powiedział drugi gość programu, sinolog prof. Bogdan Góralczyk. - To jest dla Chińczyków moment do tego, żeby zbudować pozycję globalną - zastrzegł trzeci gość, sinolog Jakub Jakóbowski. - To oczekiwanie na lekarstwo, na coś, co zastosuje rozwój pandemii, jest absolutnie na wagę złota - skomentował czwarty gość, ekonomista Andrzej Kubisiak.

Liczba migrantów klimatycznych "może sięgnąć dwóch miliardów osób"

WWF opublikował raport, który mówi o kolejnym, wielkim wymieraniu gatunków, za co w dużym stopniu odpowiedzialne są zmiany klimatyczne i człowiek. Gośćmi "Faktów o Świecie" TVN24 BiS byli: Kamil Wyszkowski z Global Compact Network Poland, Katarzyna Karpa-Świderek z WWF, Marcin Popkiewicz, fizyk z portalu naukaoklimacie.pl i Mariusz Masłosz z Młodzieżowego Strajku Klimatycznego.

"Sytuacja na Białorusi jest niebezpieczna dla Kremla"

17 września to rocznica sowieckiej agresji na Polskę w 1939 roku, ale także rocznica wycofania ostatnich żołnierzy radzieckich z terytorium Polski w 1993 roku. Goście Jacka Stawiskiego w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS rozmawiali o polskiej polityce wschodniej, sytuacji politycznej w Rosji, a także o ostatnich wydarzeniach na Białorusi. W dyskusji udział wzięli była ambasador RP w Moskwie i dyrektor think tanku "Strategie 2050" Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Witold Jurasz - dziennikarz portalu onet.pl i były charge d'affaires RP na Białorusi, dziennikarz tygodnika "Newsweek" i telewizji Biełsat Michał Kacewicz oraz profesor Andrzej Chwalba.

"Unia Europejska stoi przed dużymi wyzwaniami"

Ursula von der Leyen przemówienie od stanie Unii Europejskiej zaczęła od nawiązania do pandemii, wskazując, że w Europie panuje wciąż duża niepewność, ale zapewniła, że Unia Europejska jako wspólnota jest w stanie poradzić sobie z kryzysem wywołanym pandemią COVID-19. - Unia Europejska stoi przed dużymi wyzwaniami i wymaga przemyślanej odwiedzi na te wyzwania. Ale nie do końca zgadzam się z twierdzeniem, że na te wszystkie wyzwania najlepszym lekarstwem jest zacieśnianie Unii i większa centralizacja - stwierdziła w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Justyna Schulz, dyrektor Instytutu Zachodniego w Poznaniu. - Przedstawianie kryzysu jako szansy, jako czegoś, co trzeba dobrze wykorzystać, to jest stała śpiewka każdego dobrego ministra. Minister musi być optymistą - powiedział drugi gość programu Marek Ostrowski z tygodnika "Polityka". - Boję się jednak, że ten kryzys, który przedstawiany jest jako szansa, nie zostanie wykorzystany - dodał. - Unia potrzebuje wspólnej odpowiedzi, bo na te wyzwania nie są w stanie opowiedzieć państwa członkowskie, co bardzo wyraźnie pokazał kryzys pandemiczny, obawiam się jednak, że taka wspólna odpowiedź nie będzie możliwa i partykularne interesy państw członkowskich będą wychodziły - ocenił z kolei dr Marcin Kędzierski z Klubu Jagiellońskiego.

"Jest więcej pieniędzy i więcej śmiałości do odważnych ruchów"

W środę w Parlamencie Europejskim Ursula von der Leyen wygłosiła orędzie o stanie Unii Europejskiej. W trwającym ponad godzinę przemówieniu wspominała o planach i priorytetach Komisji Europejskiej na najbliższy rok. Większość przemówienia dotyczyła kwestii gospodarczych. - To wystąpienie było bardzo konkretne - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Marek Prawda, dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce. Jednocześnie zwrócił uwagę, że Unia Europejska dysponuje teraz dwoma budżetami. - Mamy dwa budżety po to, żeby odbudować to, co w nieuchronnym kryzysie gospodarczym będzie stracone oraz by nie rezygnować z pewnych elementów modernizacyjnych - dodał gość programu.

Krótsza lista krajów z zakazem lotów do Polski

Od środy 16 września obowiązuje nowa lista krajów, objętych zakazem lotów do Polski. Na poprzedniej liście były 44 państwa, a na nowej liście jest ich 30. Doszła Francja, natomiast usunięto z listy między innymi Meksyk, RPA i Indie. Wciąż na liście są między innymi USA i Hiszpania. Przepisy przewidują wyjątki. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

"Iran może wykorzystać to, że państwa arabskie zdradziły Islam i nawiązały sojusz"

W Białym Domu doszło do podpisania dokumentów o nawiązaniu stosunków miedzy Izraelem, a Zjednoczonymi Emiratami, ale też miedzy Izraelem, a Bahrajnem. Dwa państwa arabskie to jeszcze nie reprezentacja całego regionu, ale już teraz mówi się o przełomie i nowej koalicji przeciw Iranowi. - To jest przede wszystkim realizacja interesu tych czterech państw, które spotkały się w Waszyngtonie - oceniła w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Patrycja Sasnal z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Natomiast Katarzyna Górak-Sosnowska ze Szkoły Głównej Handlowej zwróciła uwagę, że "na poziomie polityki wewnętrznej Iran może wykorzystać to, że państwa arabskie zdradziły Islam i nawiązały sojusz". - Wielu perspektyw na samym podpisaniu porozumień budować nie można. Wszystko zależy od tego jaki z nich zrobią użytek notariusze - zauważył publicysta Konstanty Gebert.

Czy Nord Stream 2 zostanie ukończony? "Narasta dyskusja na ten temat"

Kwestia Nord Stream 2 pozostaje otwarta. Miał zostać ukończony w tym roku, ale konstrukcja się przedłuża. Coraz głośniej na Zachodzie kwestionuje się to, czy drugi gazociąg z Rosji na dnie Bałtyku jest potrzebny. Także polski rząd z Mateuszem Morawieckim na czele krytykuje inwestycję. Rząd Niemiec zapowiedział, że z projektu się nie wycofa. - Natomiast narasta dyskusja na ten temat i przybrała ona skalę niespotykaną jeszcze rok temu - zauważył Wojciech Jakóbik z serwisu biznesalert.pl. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

"Łukaszenka już jest politycznym trupem"

Protesty na Białorusi wciąż trwają. Alaksandr Łukaszenka spotkał się z Władimirem Putinem, który miał stwierdzić, że Białorusini sami powinni rozwiązać sytuację w kraju. - Wszystko wskazuje na to, że Łukaszenka jest ostatnią osobą dzisiaj, która gwarantuje suwerenność i niepodległość Białorusi - stwierdziła w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Agnieszka Legucka, analityczka do spraw Rosji z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Zdaniem Jerzego Marka Nowakowskiego - byłego ambasadora RP na Łotwie i w Armenii - komunikat wysłany ze strony Rosji jest dla Łukaszenki komunikatem nie najlepszym. Dodał on również, że "Łukaszenka już jest politycznym trupem". Pozostałymi gośćmi programu byli Wacław Radziwinowicz z "Gazety Wyborczej" i profesor Klaus Bachmann z Uniwersytetu SWPS.

"Doświadczenie służb włoskich w zarządzaniu kryzysem jest czymś do wykorzystania"

Współżycie z zarazą jako stałym zagrożeniem, dzięki włoskiej literaturze, jest we Włoszech bardziej obecne - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS italianista Leszek Kazana, przytaczając przykład "Dekamerona", czyli zbioru 100 nowel Giovanniego Boccaccia, które opowiadają o czasach czarnej śmierci. - Gdyby się stało na przykład to, co się stało we Włoszech, (...) to się wtedy przekonamy, czy mamy wystarczająco (zasobów do radzenia sobie z epidemią - przyp. red.) - ocenił drugi gość programu, ekspert ds. bezpieczeństwa z Collegium Civitas, Krzysztof Liedel. - Doświadczenie służb włoskich w zarządzaniu kryzysem jest czymś do wykorzystania - dodał.

Stworzenie szczepionki potrwa "co najmniej dziewięć miesięcy"

Zanim ona (szczepionka - przyp. red.) pojawi się na rynku, to jest co najmniej dziewięć miesięcy, nawet półtora roku, żeby była realnie dopracowana - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS dr hab. n med. Tomasz Dzieciątkowski, wirusolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Odniósł się w ten sposób do procesu opracowania szczepionki na koronawirusa SARS-CoV-2. Jednocześnie zwrócił uwagę, że wirus powoduje łagodne zakażenie - śmiertelność w grupach wiekowych do 9 roku życia to jest 0,1 procent, do 29 roku życia to 0,2 procent. Ta śmiertelność jest podwyższona w przypadku seniorów. - 80 procent przebiegu tej infekcji jest łagodna - stwierdził drugi gość programu, doktor Łukasz Durajski, lekarz medycyny podróży. - To co, teraz należy do instytucji państwowych, to jest przygotowanie się na ewentualność zwiększenia intensywności diagnostyki - podkreślił.

"Im bardziej rozwija się epidemia, tym mniej Francuzi są nią zaniepokojeni"

- Do świadomości opinii publicznej przedostaje się informacja, że ta choroba sama w sobie nie jest specjalnie groźna - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Piotr Moszyński, korespondent "Gazety Wyborczej" we Francji, komentując nastroje w związku z epidemią koronawirusa SARS-CoV-2. - Im bardziej rozwija się epidemia, tym mniej Francuzi są nią zaniepokojeni - ocenił. - We Włoszech ciężko jest cokolwiek kupić. Zaczyna się to robić uciążliwe - powiedziała Dorota Kozakiewicz-Kłosowska, dziennikarka dwujęzycznego włosko-polskiego magazynu "Gazzetta Italia" i drugi gość programu. - Obawiam się, że nastroje są kiepskie - dodała.

Jak minimalizować ryzyko zakażenia koronawirusem? Zalecenia WHO

Jest pierwszy przypadek koronawirusa SARS-CoV-2 w Polsce. Eksperci proszą, by nie panikować i zaznaczają, jak istotne jest przestrzeganie dość prostych zasad, które pozwalają zminimalizować ryzyko. Światowa Organizacjia Zdrowia przekazała kluczowe informacje na temat wirusa. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

"Wydaje mi się, że igrzyskom olimpijskim grozi odwołanie"

- Igrzyskom olimpijskim to, wydaje mi się, grozi pewne odwołanie - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Maciej Petruczenko z "Przeglądu Sportowego". - Z dnia na dzień to tak naprawdę wszystko się zmienia - dodał Sergiusz Ryczel, dziennikarz sportowy z Canal+ Sport.

"Myślę, że koronawirus będzie generować duże problemy na rynku"

- Myślę, że (koronawirus - przyp. red.) będzie generować duże problemy na rynku światowego biznesu - stwierdziła w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Dorota Nadolna-Jasińska, radca prawny z Grupy Prawnej Togatus. Dodała też, że w przypadku chęci rezygnacji z wycieczki nasze subiektywne odczucie nie ma znaczenia dla przewoźnika.

"Przepisy specustawy mają ułatwić zarządzanie kwarantanną"

Przy takim stopniu zaawansowania choroby i zagrożenia niewątpliwie taka ustawa jest potrzebna. Natomiast będzie budziła ona wiele kontrowersji - stwierdził w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Tomasz Wiliński, adwokat z kancelarii Wiliński Legal. Skomentował w ten sposób przyjęcie przez Sejm ustawy dotyczącej szczególnych rozwiązań związanych z rozprzestrzenianiem się nowego koronawirusa SARS-CoV-2. Jak zauważył Wileński, w chwili zastosowania przepisów ustawy wyłączone zostaną obowiązujące przepisy. - Nie będzie obowiązywała ustawa planistyczna, prawo budowlane, czy ustawa dotycząca obiektów zdrowia - podkreślił. - Przepisy specustawy mają ułatwić zarządzanie kwarantanną, objęcie strefy zero oraz strefy oddziaływania. Mają być wyszczególnione konkretne obszary po to, żeby zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby - zwróciła z kolei uwagę Zofia Gałązka, radca prawny z grupy prawnej Togatus.

"Chiny zastosowały radykalne środki"

Koronawirus przemieszcza się po świecie. W wielu miastach odnotowuje się nowe przypadki zakażeń. - Chiny zastosowały radykalne środki - ocenił w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Radosław Pyffel, kierownik studiów biznes chiński na Akademii Leona Koźmińskiego, komentując fakt, że w Chinach liczba nowych zakażeń SARS-CoV-2 zaczęła spadać. - Medycyna mocno czeka na wygaszenia, tak jak to było w przypadku dwóch poprzednich epidemii: SARS i MERS. One też naturalnie wygasły - zwrócił uwagę doktor Łukasz Durajski, pediatra i lekarz medycyny podróży.

"W tym niekorzystnym układzie korzystne jest to, że mamy więcej czasu niż inni"

To jest kwestia godzin, dni. Siłą rzeczy jest to niemożliwe, żebyśmy pozostali w takiej izolacji - powiedział w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Paweł Soloch na temat sytuacji w Europie w związku z koronawirusem SARS-CoV-2. - W tym niekorzystnym układzie korzystne jest to, że mamy więcej czasu niż inni, żeby się do tego (pojawienia się koronawirusa - przyp. red.) przygotować - dodał.

"Wiedział, jak bić, żeby nie było widać śladów"

To jeden z największych koszmarów, jaki może się w życiu przydarzyć. Najbliższa osoba, mąż, brat, a czasem ojciec, okazuje się okrutnym oprawcą. Czasem przez długie lata z tego koszmaru nie udaje się wyrwać. Reporterka "Faktów o Świecie" TVN24 BiS rozmawiała z kobietą, której się to udało. Cały reportaż w sobotę w TVN24BiS w programie "Epicentrum".