Fakty - oglądaj online

Prawda historyczna

Premier: nawet milion Polaków pomagało Żydom. Historycy: to liczby podawane nieodpowiedzialnie

Nieprecyzyjne informacje, rozbieżne dane, nieprawdziwe liczby pojawiały się w ostatnich tygodniach w wypowiedziach polityków komentujących historię Holokaustu i spór polsko-izraelski. Premier mówi, że "Żydom pomagały setki tysięcy Polaków, a nawet milion". Warto, by fakty i liczby weryfikowali ludzie z największą wiedzą.

"Fakty" poprosiły specjalistów, którzy większość swojego życia poświęcili badaniu historii II wojny światowej, by ocenili tezy, liczby i szacunki, które w ostatnich dniach padają z ust najważniejszych polityków w kraju.

- Znajdywały się setki tysięcy a może nawet milion osób lub więcej - powiedział 8 lutego premier Mateusz Morawiecki.

To kluczowa wypowiedź premiera, bo Morawiecki mówi wprost - Polaków, którzy ratowali Żydów podczas wojny były setki tysięcy, a nawet "więcej niż milion".

- Teraz nagle się dowiadujemy, że cały naród Polski ratował Żydów. To jest jakiś absurd - mówi historyk prof. Jacek Leociak z Centrum Badań nad Zagładą Żydów PAN.

- Z pewnością możemy mówić o milionie, a nawet kilku milionach Polaków, którzy współczuli Żydom. Pod tym bym się podpisał. Współczuli, odwracali głowę, czasami rzucili jakiś pieniążek - mówi prof. Andrzej Żbikowski, historyk z Żydowskiego Instytutu Historycznego.

- Mówienie, że to jest milion, dwa miliony, pięć milionów - a dlaczego nie 20? Albo nie 5 tysięcy? To są wszystko cyfry całkowicie nieodpowiedzialnie podawane - mówi prof. Rafał Wnuk, historyk z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Przed wybuchem wojny w Polsce mieszkało około 3 milionów Żydów. Szacuje się, że Holokaust przeżyło od około 20 do 60 tysięcy. W samej Warszawie - około 10 tysięcy. Historycy od lat próbują te liczby doprecyzować.

Senat uchwalił nowelizację ustawy o IPN bez poprawek. Czy w jej myśl problemy miałby Jan Karski?

O drugiej w nocy, bez poprawek, Senat przyjął ustawę, która na ostrzu noża stawia stosunki Polska-Izrael. Amerykański Departament Stanu ostrzega - ta ustawa może wpłynąć na relacje Polska-USA. - To tragiczna sytuacja międzynarodowa - mówi senator...

Źródła wiedzy

Jednym z badaczy jest Kanadyjczyk Gunnar Paulsson - autor książki o Żydach po aryjskiej stronie Warszawy. To na jego badania powołał się premier Morawiecki.

Naukowiec oszacował, że w stolicy Żydom pomagało od 70 do 90 tysięcy Polaków.

- Przeliczam statystycznie te 70-90 tysięcy mieszkańców okupowanej Warszawy na liczbę mieszkańców okupowanej Polski i stąd dochodzę do liczby kilkaset tysięcy do jednego miliona - tłumaczył 8 lutego premier Morawiecki.

Zdaniem historyków to poważny błąd, bo Warszawa była specyficznym miejscem.

Stolica była dużym miastem, w którym znacznie łatwiej zniknąć w tłumie. Nie da się tego przełożyć nie tylko na inne miasta, ale przede wszystkim na miasteczka i wsie.

- Mamy miasta duże takie jak Warszawa, gdzie rzeczywiście tych ukrywających się są tysiące i mamy takie miasta jak Łódź, w których tak naprawdę nie mamy wiarygodnej relacji, że ktoś kogoś ukrywa po aryjskiej stronie - mówi dr Michał Trębacz, historyk z Muzeum Historii Żydów Polskich "Polin"

- W małym miasteczku anonimowość była po prostu niemożliwa. Tam nie było jak pomóc, jak ukryć pod podłogą na strychu kogokolwiek, no bo ta wiedza sąsiedzka była ogromna - tłumaczy prof. Andrzej Żbikowski, historyk z Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Niestety ci, którzy pomagali, często właśnie sąsiadów bali się najbardziej.

111 tomów, które przywracają pamięć. "Jedyne świadectwo, że te osoby w ogóle istniały"

Niezwykły dokument, który przedstawia historię walki o wolność. Podpisy tych, którzy przeżyli wojnę można obejrzeć w internecie. Często to jedyna pamiątka po nich, bo później wielu z nich nie miało już tyle szczęścia. Dzięki projektowi "Klasa...

"Podwójni bohaterowie"

- Z jednej strony oni musieli się przeciwstawić niemieckim rozporządzeniom grożącym karą śmiercią, z drugiej strony - i musimy o tym pamiętać - musieli przeciwstawić się niechęci, a często też wrogości polskiego społeczeństwa. Więc oni byli podwójnymi bohaterami, musieli się podwójnie ukrywać - wyjaśnia prof. Jacek Leociak.

I takich bohaterów w Polsce było bardzo wielu, a podawanie nieprecyzyjnych danych tylko pomniejsza ich bohaterstwo.

- My się nie mamy czego wstydzić dlatego, że żadne państwo nie zrobiło dla Żydów w czasie II wojny światowej więcej niż my - mówi dr Władysław Teofil Bartoszewski, historyk i antropolog Instytutu Studiów Polsko-Żydowskich Uniwersytetu w Oksfordzie.

To u nas działała instytucja państwa podziemnego - Rada Pomocy Żydom "Żegota". W jej zarządzie było kilkanaście osób, które angażowały kilkaset kolejnych do pomocy.

Jednocześnie w Polsce za pomoc Żydom groziła kara śmierci. Mimo to, decydowały się na to tysiące.

- Ani przenoszenie broni, ani przygotowanie akcji dywersyjnej przeciwko Niemcom nie było tak ryzykowne, jak przechowywanie Żyda! Bo można schować skrzynię z amunicją, jej nie trzeba codziennie żywić, czy leczyć jeżeli zachoruje. I sąsiedzi o tym nie wiedzą - mówił prof. Władysław Bartoszewski

Autor: Magda Łucyan / Źródło: Fakty TVN

Komentarze (11)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
kubat
kubat

Czemu ci piewcy ustawy o IPN nie chcą rozmawiać z ludźmi którzy tamte czasy pamiętają i są gotowi ryzykować powiedzenie prawdy. Spieszcie się bo tym ludziom już niewiele zostało życia. A może o to wam właśnie chodzi, by świadkowie tamtych czasów odeszli w całości z tego świata. Taka drobna sugestia: przypatrzcie się fortunom które rozwiń

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      0
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      Zdzichu123

      A skąd on to wie ? Plecie co mu ślina na jęzor przyniesie !

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          0
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          NeutronStar

          Za pomoc żydom, przechowywanie ich we własnym domu była kara śmierci dla całej rodziny. Czy Polacy mieli obowiązdek pomóc żydom, skoro żydzi sami sobie nie pomagali?

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              0
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                0
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              wizardking

              może lepiej zastanówmy się ilu Źydów pomogło Polakom.

              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                  0
                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                    0
                  • zgłoś naruszenie
                  zamknij
                  Piotrrslq
                  Piotrrslq

                  Książę z Ciemnogrodzkiej ma takie pojęcie o Holokauście jak o walce z komuną we Wrocławiu. Gada co mu car z Ciemnogrodzkiej i tata podpowiadają.

                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                      0
                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                        0
                      • zgłoś naruszenie
                      zamknij
                      nero21

                      nawet milion Polaków pomagało Żydom....zapytajcie jubilerów........jeszcze dziś są ponoć w obiegu "precjoza" z tamtych lat

                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                          0
                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                            0
                          • zgłoś naruszenie
                          zamknij
                          karkadiusz

                          Polacy mieli pełne prawo do walki o przeżycie i to, że przeżyli i zachowali przy życiu swoje rodziny i dzieci jest dla dzisiejszej Polski powodem do dumy a nie powodem do wstydu. Żydzi, którzy przeżyli holokaust są uznawani w swoim kraju za bohaterów. Polacy mają się wstydzić tego, że przeżyli wojnę? To, że nie poświeciliśmy życia rozwiń

                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                              0
                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                0
                              • zgłoś naruszenie
                              zamknij
                              helga_baum

                              Jak mozna opowiadac takie brednie, przeciez takie klamstwa osmieszaja nas POLAKOW.

                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                  0
                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                    0
                                  • zgłoś naruszenie
                                  zamknij
                                  Maria2ksu
                                  Maria2ksu

                                  komentarz ukryty - pokaż

                                  Premie wypowiada pia desideria, nie prawdę historyczną!

                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                      5
                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                        2
                                      • zgłoś naruszenie
                                      zamknij
                                      unk

                                      Na terenie Polski nie przeżyłby ani jeden Żyd, gdyby nie Polacy - albo by go Niemcy szybko złapali, albo zmarł by z głodu bo nic by nie kupił. Wtedy nie było Tesco pani znawco.

                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                          0
                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                            0
                                          • zgłoś naruszenie
                                          zamknij
                                          NeutronStar
                                          • Maria2ksu:
                                          • Premie wypowiada pia desideria, nie prawdę historyczną!
                                          • rozwiń

                                          spadaj analfabeto prosto z Izraela. Polaków zginęło 3 miliony. Tyle samo co żydów w Polsce. Mieliśmy swój holokaust!

                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                              0
                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                0
                                              • zgłoś naruszenie
                                              zamknij
                                              Zasady forum
                                              Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Fakty TVN nie ponoszą odpowiedzialności za treść opinii.

                                              Pozostałe informacje

                                              tvnpix