Fakty po południu

Weszli do krypt sprzed wieków. "Spojrzenie w twarz ludziom zmarłym trzysta lat temu jest rzeczą niesamowitą"

Prawie sto osób spoczywa w kryptach Bazyliki i Klasztoru Franciszkanów w Krakowie. Odkryto je kilka lat temu i od tego czasu archeolodzy skrupulatnie je badają za pomocą specjalistycznego sprzętu i laserów. Teraz archeolodzy w końcu weszli do krypt.

Kilkanaście metrów pod ziemią, a właściwie pod posadzką Bazyliki Franciszkanów w Krakowie, archeolodzy odkryli osiemnaście krypt, a w nich szczątki dawnych krakowian.

- Czasami rozsypywały nam się w rękach, czyli to powiedzenie "z prochu powstałeś i w proch się obrócisz" tutaj prawie że namacalnie widzieliśmy - mówi prof. Anna Drążkowska z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Badacze najpierw szukali krypt z użyciem georadaru, następnie poprzez odwierty wprowadzili kamery endoskopowe. Do dziewięciu z krypt weszli osobiście.

Foto: Michał Mleczko Archeolodzy w kryptach Bazyliki i Klasztoru Franciszkanów w Krakowie

- Spojrzenie na trumnę i otwarcie tych trumien poszczególnych, i de facto spojrzenie w twarz ludziom zmarłym trzysta lat temu, jest rzeczą niesamowitą - twierdzi Monika Łyczak z firmy archeologicznej "FRAMEA".

Archeolodzy musieli przeciskać się przez ciasne pomieszczenia w kombinezonach i maskach ze względu na zagrożenie mikrobiologiczne.

- Zawsze istnieje pewne ryzyko, że w pomieszczeniach podziemnych mogą znajdować się drobnoustroje, które mogą wywołać negatywny wpływ na życie, na zdrowie człowieka, dlatego zabezpieczamy się w maksymalny możliwy sposób, żeby takiej sytuacji uniknąć - tłumaczy Monika Łyczak.

Specjaliści przebadali łącznie niemal sto pochówków z XVII i XVIII wieku. Oprócz zakonników, w kryptach spoczęli również krakowscy szlachcice i bogaci mieszczanie, a nawet całe rodziny z dziećmi.

Foto: Michał Mleczko Zdjęcie zrobione w kryptach Bazyliki i Klasztoru Franciszkanów w Krakowie

Arcybractwo Dobrej Śmierci

- W jednej z krypt w kaplicy Męki Pańskiej odkryliśmy pochówki członków Arcybractwa Dobrej Śmierci - informuje prof. Anna Drążkowska.

Dwa tysiące lat leżał w lesie. Mógł go zgubić wojownik lub myśliwy

Długi na około 40 centymetrów kawałek metalu znaleźli pod ściółką podlascy leśnicy na terenie...

Istniejące do dzisiaj Arcybractwo Dobrej Śmierci od wieków kontempluje Mękę Pańską. Zawołanie bractwa - "memento homo mori" - ma przypominać braciom właśnie o przemijaniu.

- Nagle otwieramy trumnę, a tam mamy częściowo zmumifikowanego człowieka, to był akurat ksiądz, który ma na sobie ornat i, najciekawsze było to, że miał otwarte usta i w tych ustach coś błyszczało - opowiada prof. Anna Drążkowska.

Okazało się, że błyszczącą rzeczą była złota obręcz, która z początku przypominała pieczęć, ale tak naprawdę była protezą górnego podniebienia z XVIII wieku. Ponadto naukowcy znaleźli mnóstwo kilkusetletnich dewocjonaliów, także z południa Europy.

- Mamy ten obraz przedmiotów użytku codziennego, odzieży, obuwia, no i są też przedmioty kultowe, czyli krzyżyki, szkaplerze, różańce - wymienia Marcin Nowak z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

- Największe wrażenie zrobił na mnie złoty pierścień, który miałem sam okazję odnaleźć i, co ciekawe, nie znajdował się we wnętrzu trumny, tylko był wsadzony pod zewnętrze obicie trumny, tak jakby ktoś w czasie pochówku, nie mogąc już otworzyć trumny, po prostu wsadził na pamiątkę ten pierścień zmarłej osobie - mówi Michał Mleczko ze Stowarzyszenia "Vistula".

Foto: tvn24 Pierścień znaleziony w kryptach

Ubrania i wygląd pochowanych

Niektóre szczątki uległy mumifikacji, ale większość zachowała się w złym stanie. W pozbawionych wentylacji kryptach panują niesprzyjające warunki. Temperatura sięga kilkunastu stopni Celsjusza, a wilgotność przekracza 90 procent.

"Okazuje się, że wiemy niewiele o Westerplatte". Szukali pustych grobów, znaleźli ludzkie szczątki

- Wiele informacji, które do tej pory były uważane za dogmaty wiedzy o Westerplatte, po tych...

- Były to naprawdę badania interdyscyplinarne, które pozwoliły nam bardzo dokładnie poznać wszystkie aspekty krypt. Nie tylko pochówki, ale również na przykład architekturę - twierdzi Michał Mleczko.

Podziemna nekropolia dosłownie zatrzymała czas. Dzięki badaniom możemy poznać między innymi modę, jaka wówczas panowała na krakowskich ulicach. Okazało się, że w garderobie krakowianie byli konserwatystami.

- Nie udało nam się znaleźć tak naprawdę żadnego pochówku mężczyzny, który byłby ubrany według mody zachodniej, w stroje uszyte według mody zachodniej - mówi prof. Anna Drążkowska.

Dzięki nowoczesnym technologiom udało się także zrekonstruować wygląd twarzy niektórych spoczywających w kryptach ludzi, na przykład wojewodzica poznańskiego Jana Będkowskiego.

- Te detale, te wąsy, układ brwi... Myślę, że to oddaje, a przynajmniej jest spójne z naszymi wyobrażeniami o ludziach, którzy w tamtym czasie żyli - ocenia prof. Anna Drążkowska.

Rozmieszczenie podziemnych korytarzy można zobaczyć na wizualizacji przygotowanej przez specjalistów z wykorzystaniem między innymi skanowania laserowego.

Autor: Mateusz Kudła / Źródło: Fakty po południu TVN24/PAP

Dowiedz się więcej...

Komentarze (7)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
grzegorzc21u
grzegorzc21u

Wieczne odpoczywanie, a nie trumien
grabowanie ... Amen

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      0
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      PrawdaMiedzyOczy
      PrawdaMiedzyOczy

      Jakie chamstwo by groby otwierać, rozbierać nieboszczyków, zabierać to czy tamto. Co za skandal!

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          0
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          PrawdaMiedzyOczy
          PrawdaMiedzyOczy

          Hieny cmentarne, nic więcej. Zostawić zmarłych w spokoju. Po to tam byli chowani, by mieli spokój!

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              0
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                0
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              Zbigniewhd3s
              Zbigniewhd3s

              To się nazywa profanacja. Życzę Wam aby za 300 lat ktoś bawił się Waszymi prochami i się tym ekscytował.

              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                  0
                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                    0
                  • zgłoś naruszenie
                  zamknij
                  Moher75
                  Moher75

                  Czym to się różni (etycznie) od rozkopywania grobów przez hieny cmentarne?

                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                      0
                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                        0
                      • zgłoś naruszenie
                      zamknij
                      moomphas
                      moomphas

                      Tym, ze hieny cmentarne nie przynosza korzysci nikomu oprocz sobie + przynosza niekorzysc zyjacej rodzinie. To co tutaj ma miejsce przynosi korzysc kazdemu (zrodlo wiedzy historycznej) + nie ma niekorzysci dla rodzin, bo juz dawno nie zyja.

                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                          0
                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                            0
                          • zgłoś naruszenie
                          zamknij
                          Zasady forum
                          Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Fakty TVN nie ponoszą odpowiedzialności za treść opinii.

                          Pozostałe informacje

                          • Maseczki, ograniczenia i masowe testowanie. Świat zmaga się z pandemią

                            Maseczki, ograniczenia i masowe testowanie. Świat zmaga się z pandemią

                            Europa walczy z pandemią. Niemal we wszystkich krajach noszenie maseczek jest obowiązkowe, a za odmowę grozi grzywna, a nawet więzienie. W Czechach dobowy przyrost zakażeń przekroczył 15 tysięcy, słowacja rozpoczęła masowe testowanie obywateli, a szef WHO mówi, że świat znalazł się w krytycznym punkcie. Na całym świecie koronawirusa wykryto u ponad 42 milionów osób.

                            czytaj więcej »
                          • Rozporządzenie premiera wprowadza nowe ograniczenia dla seniorów

                            Rozporządzenie premiera wprowadza nowe ograniczenia dla seniorów

                            Wraz z wprowadzeniem na terenie całego kraju strefy czerwonej, ograniczenia dotknęły również seniorów. W opublikowanym rozporządzeniu - podpisanym przez Mateusza Morawieckiego - można przeczytać, że osoby, które ukończyły siedemdziesiąty rok życia, mogą się przemieszczać wyłącznie w celach związanych z pracą zawodową, z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb życia codziennego i sprawowaniem lub uczestniczeniem w sprawowaniu kultu religijnego.

                            czytaj więcej »
                          • Od soboty nowe ograniczenia w Polsce

                            Od soboty nowe ograniczenia w Polsce

                            Od soboty czerwoną strefą objęta jest cała Polska. Dodatkowymi obostrzeniami - restauracje, kawiarnie i bary, które obecnie posiłki mogą wydawać wyłącznie na wynos. Seniorzy i młodzież mają ograniczoną możliwość wychodzenia z domu. Wesela, komunie, jakiekolwiek przyjęcia okolicznościowe zostają odwołane. W kościołach może przebywać mniej wiernych. Wszystkich obowiązuje niezmiennie dystans, częsta dezynfekcja i maseczka i na ustach i na nosie.

                            czytaj więcej »
                          • Kolejny dzień protestów po orzeczeniu TK w sprawie aborcji

                            Kolejny dzień protestów po orzeczeniu TK w sprawie aborcji

                            W sobotę rozpoczęły się kolejne protesty przeciw decyzji Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodne z konstytucją prawo do aborcji z powodu trwałych i nieodwracalnych wad płodu. Demonstracje odbywają się już między innymi w Łodzi i Poznaniu, a kolejne zaplanowane są w wielu innych miastach Polski.

                            czytaj więcej »
                          • Cała Polska została objęta czerwoną strefą

                            Cała Polska została objęta czerwoną strefą

                            Premier zapewnia o przemyślanej strategii rządu, ale obostrzenia wprowadza z dnia na dzień, czym w kłopoty finansowe i logistyczne wpędza przede wszystkim właścicieli lokali gastronomicznych, bo ci na przystosowanie do nowej sytuacji dostali raptem kilkanaście godzin. Od soboty 24 października - przez co najmniej dwa tygodnie - restauracje będą zamknięte, a posiłki wydawać mogą wyłącznie na wynos. Od 24 października cała Polska jest tak zwaną czerwoną strefą.

                            czytaj więcej »
                          • Ostatnia debata przed wyborami w USA. Komentatorzy podzieleni

                            Ostatnia debata przed wyborami w USA. Komentatorzy podzieleni

                            Mniej agresji, mniej chaosu, ale temperatura sporu niezmiennie wysoka. To była ostatnia debata Trump-Biden przed listopadowymi wyborami. Na nowych zasadach i bardziej stonowana niż poprzednia. Ale personalnych ataków nie brakowało, a kandydaci różnili się we wszystkich omawianych kwestiach. Media też są podzielone. Nie ma zgodnego wskazania kto wygrał starcie w Nashville.

                            czytaj więcej »
                          • Komentarze po orzeczeniu TK w sprawie prawa antyaborcyjnego

                            Komentarze po orzeczeniu TK w sprawie prawa antyaborcyjnego

                            PiS wydał wojnę kobietom, ale to kobiety tę wojnę wygrają - mówi wicemarszałek Senatu Gabriela Morawska-Stanecka z Lewicy. Lider Platformy Borys Budka dorzuca, że pod osłoną pandemii i rękami "pseudosędziów PiS" zaostrza ustawę aborcyjną. Choć przedstawiciele obozu władzy przekonują, że Trybunał podjął niezależną decyzję, a państwo będzie pomagać kobietom rodzącym niepełnosprawne dzieci. Czwartkowe orzeczenie praktycznie przekreśla obowiązujący od niemal 30 lat tak zwany kompromis aborcyjny.

                            czytaj więcej »
                          tvnpix