Fakty - oglądaj online

Ocalić od zapomnienia

"Cmentarze to nasze dziedzictwo". Ratują nekropolie od zapomnienia

"Sprzedam teren cmentarza pod inwestycje" - na takie ogłoszenie Angelika Babula zareagowała natychmiast. Kupiła starą nekropolię, żeby ją uratować od zniknięcia. Teraz ma przypominać, jak wielonarodowa, wielokulturowa i wielowyznaniowa była kiedyś Polska. Dla pasjonatów żydowskie, ewangelickie i prawosławne cmentarze, są jak pamiętnik.

Dwa lata temu księgowa spod Wałbrzycha kupiła teren ewangelickiej nekropolii w Gostkowie. - To nie tak, że ja marzyłam całe życie o kupnie cmentarza. Poczułam, że trzeba coś zrobić i że my możemy coś zrobić jako zwykli ludzie - wyjaśnia Angelika Babula z Fundacji "Anna".

Gdy dowiedziała się o gminnych planach sprzedaży terenu nekropolii pod inwestycje, założyła fundację i zaczęła działać. Dołączyła do dziesiątek pasjonatów, którzy odkrywają, że w ich polskich miejscowościach kiedyś rodzili się, żyli i umierali ewangelicy, żydzi i prawosławni.

"Cmentarz to taka mikrohistoria"

W Raciborzu na Śląsku grupa mieszkańców również porządkuje cmentarz ewangelicki. - Bardzo dużo jest takich zapomnianych miejsc na terenie kraju. Należy o nich przypominać. To jest najważniejsze - przekonuje Robert Lasek ze Stowarzyszenia "Odra 1945".

Natomiast pod ukraińską granicą od zapomnienia nekropolie ratuje Mariusz Sawa. Odnawia on groby tych, których dziś już tu nie ma. - Cmentarz to taka mikrohistoria, jest wspaniałym punktem wyjścia do poznania wielokulturowości Rzeczpospolitej - podkreśla Mariusz Sawa, którzy opiekuje się prawosławnym cmentarzem w Werbkowicach (woj. lubelskie).

Dla cmentarzy, które chcą ocalić od zapomnienia, graniczny był 1945 rok. Po II wojnie światowej przyszedł pokój. Jednak Polska zmieniła granice, podobnie jak miasta swoje nazwy, a ludzie - domy. Gesmansdorf stał się Gostkowem. Dobytek Niemców od teraz był polski. A cmentarz stał się niczyj.

- Po wojnie ludność niemiecka została wysiedlona. Nikt tym miejscem się nie zaopiekował. Zostało ono zdewastowane, zniszczone, splądrowane. Ciężarówkami wywożono co droższe płyty granitowe - wskazuje Angelika Babula.

Ratują dziedzictwo

Dla ludności wyczerpanej wojną nie była ważna trudna pamięć o sąsiadach, a przeżycie. - To jest nieważne, kto tutaj leży. Czy to są Rosjanie, czy to są Ukraińcy - opowiada "Faktom" Mariusz Sawa.

Łatwiej było zapomnieć. Ale rozmówcy "Faktów" uważają, że już czas to zmienić. - Chcemy pokazać miejscowym ludziom, że ten cmentarz jest nasz - nie kryje Mariusz Sawa.

- Nigdy nie staniemy się prawdziwymi mieszkańcami tych ziem, jeśli nie poznamy historii - zapewnia Angelika Babula.

- Każdy człowiek, który tutaj leży jest częścią historii, którą trzeba szanować i przekazywać dla potomnych - tak swoją misję opisuje Wojciech Mitręga.

Autor: Katarzyna Górniak / Źródło: Fakty TVN

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
Zasady forum
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Fakty TVN nie ponoszą odpowiedzialności za treść opinii.

Pozostałe informacje

  • Fakty z 23 października

    Fakty z 23 października

    PiS zgłosiło protesty co do wyborów w 6 okręgach do Senatu. Jak rządząca partia to uzasadnia? - Zakładamy, że jeżeli doszło do jakichś omyłek, to raczej dochodziło na rzecz kandydata przegranego, a nie wygranego - tłumaczy Radosław Fogiel, zastępca rzecznika PiS. W programie także o makabrycznym odkryciu w Wielkiej Brytanii, o wyroku NSA w sprawie monitoringu sprzed Sejmu, a także o szkoleniu dla nowo wybranych posłów. Na "Fakty" TVN zaprasza Grzegorz Kajdanowicz.

    czytaj więcej »
  • NSA: nagrania sprzed Sejmu powinny zostać ujawnione. "Zobaczymy, co teraz zrobi kancelaria"

    NSA: nagrania sprzed Sejmu powinny zostać ujawnione. "Zobaczymy, co teraz zrobi kancelaria"

    Jest kolejny wyrok NSA, ale nie wiadomo, czy zostanie wykonany. Nagrania z monitoringu sprzed Sejmu z grudnia 2016 roku sędziowie uznali za informację publiczną i pozwolili je ujawnić. Przed Sejmem były wtedy tysiące protestujących, niektórzy zostali zatrzymani i skazani za "niestosowanie się do zaleceń policji" i blokowane wyjazdu polityków z budynku. Ci, którzy wtedy protestowali, nie mają nic przeciwko ujawnieniu nagrań, wręcz przeciwnie, zależy im na tym. Obiekcje ma kancelaria Sejmu.

    czytaj więcej »
  • Konsekwencje dla policjantów po zabójstwie Kristiny

    Konsekwencje dla policjantów po zabójstwie Kristiny

    To była nieodwzajemniona miłość - mężczyzna nachodził młodą kobietę, wysyłał SMS-y i groził. 26-letnia Kristina szukała pomocy na policji, ale bez skutku. Została zastrzelona w pracy, jej prześladowca też zginął. Prowadzone postępowania wyjaśniające i dyscyplinarne kończą się dymisjami.

    czytaj więcej »
  • Prognoza pogody na czwartek 24 października

    Prognoza pogody na czwartek 24 października

    W czwartek po porannych mgłach wystąpi zachmurzenie małe i umiarkowane. Temperatura maksymalna od 18 stopni Celsjusza na Podlasiu do 25 stopni Celsjusza w Małopolsce. Wiatr słaby i umiarkowany, południowo-wschodni. Ciśnienie będzie spadać, w południe w Warszawie 1000 hPa. 

    czytaj więcej »
  • Fakty z 22 października

    Fakty z 22 października

    Zarówno PiS, jak i Koalicja Obywatelska złożyły protesty wyborcze. Co dalej? Jak może wyglądać ewentualne ponowne liczenie głosów? W programie powiemy także o tym, kto może zostać marszałkiem Senatu, oraz o milczącym proteście warszawiaków na przejściu dla pieszych przy ulicy Sokratesa, gdzie doszło do tragicznego wypadku drogowego. Na "Fakty" TVN zaprasza Grzegorz Kajdanowicz.

    czytaj więcej »
  • Już nie tylko PiS, Koalicja Obywatelska też składa protesty wyborcze

    Już nie tylko PiS, Koalicja Obywatelska też składa protesty wyborcze

    Kto i gdzie będzie ponownie liczył głosy oddane na senatorów? Czy będą przy tym obserwatorzy opozycji, a może nawet będzie międzynarodowa kontrola? Coraz więcej jest pytań po tym, jak PiS zawnioskował ponowne przeliczenie głosów w 6 okręgach w wyborach do Senatu. Koalicja Obywatelska też złożyła protesty wyborcze. Dotyczą one między innymi błędnych logo partii.

    czytaj więcej »
tvnpix