Fakty - oglądaj online

  • Foto: Fakty TVN | Video: Katarzyna Górniak / Fakty TVN
  • Wyjątkowe wspomnienia. "Warto jest czasami obejrzeć się do tyłu"
  • Koncert Młynarski "Awers/Rewers" w środę w TVN24
Ocalić od zapomnienia

"Cmentarze to nasze dziedzictwo". Ratują nekropolie od zapomnienia

"Sprzedam teren cmentarza pod inwestycje" - na takie ogłoszenie Angelika Babula zareagowała natychmiast. Kupiła starą nekropolię, żeby ją uratować od zniknięcia. Teraz ma przypominać, jak wielonarodowa, wielokulturowa i wielowyznaniowa była kiedyś Polska. Dla pasjonatów żydowskie, ewangelickie i prawosławne cmentarze, są jak pamiętnik.

Dwa lata temu księgowa spod Wałbrzycha kupiła teren ewangelickiej nekropolii w Gostkowie. - To nie tak, że ja marzyłam całe życie o kupnie cmentarza. Poczułam, że trzeba coś zrobić i że my możemy coś zrobić jako zwykli ludzie - wyjaśnia Angelika Babula z Fundacji "Anna".

Gdy dowiedziała się o gminnych planach sprzedaży terenu nekropolii pod inwestycje, założyła fundację i zaczęła działać. Dołączyła do dziesiątek pasjonatów, którzy odkrywają, że w ich polskich miejscowościach kiedyś rodzili się, żyli i umierali ewangelicy, żydzi i prawosławni.

"Cmentarz to taka mikrohistoria"

W Raciborzu na Śląsku grupa mieszkańców również porządkuje cmentarz ewangelicki. - Bardzo dużo jest takich zapomnianych miejsc na terenie kraju. Należy o nich przypominać. To jest najważniejsze - przekonuje Robert Lasek ze Stowarzyszenia "Odra 1945".

Natomiast pod ukraińską granicą od zapomnienia nekropolie ratuje Mariusz Sawa. Odnawia on groby tych, których dziś już tu nie ma. - Cmentarz to taka mikrohistoria, jest wspaniałym punktem wyjścia do poznania wielokulturowości Rzeczpospolitej - podkreśla Mariusz Sawa, którzy opiekuje się prawosławnym cmentarzem w Werbkowicach (woj. lubelskie).

Dla cmentarzy, które chcą ocalić od zapomnienia, graniczny był 1945 rok. Po II wojnie światowej przyszedł pokój. Jednak Polska zmieniła granice, podobnie jak miasta swoje nazwy, a ludzie - domy. Gesmansdorf stał się Gostkowem. Dobytek Niemców od teraz był polski. A cmentarz stał się niczyj.

- Po wojnie ludność niemiecka została wysiedlona. Nikt tym miejscem się nie zaopiekował. Zostało ono zdewastowane, zniszczone, splądrowane. Ciężarówkami wywożono co droższe płyty granitowe - wskazuje Angelika Babula.

Ratują dziedzictwo

Dla ludności wyczerpanej wojną nie była ważna trudna pamięć o sąsiadach, a przeżycie. - To jest nieważne, kto tutaj leży. Czy to są Rosjanie, czy to są Ukraińcy - opowiada "Faktom" Mariusz Sawa.

Łatwiej było zapomnieć. Ale rozmówcy "Faktów" uważają, że już czas to zmienić. - Chcemy pokazać miejscowym ludziom, że ten cmentarz jest nasz - nie kryje Mariusz Sawa.

- Nigdy nie staniemy się prawdziwymi mieszkańcami tych ziem, jeśli nie poznamy historii - zapewnia Angelika Babula.

- Każdy człowiek, który tutaj leży jest częścią historii, którą trzeba szanować i przekazywać dla potomnych - tak swoją misję opisuje Wojciech Mitręga.

Autor: Katarzyna Górniak / Źródło: Fakty TVN

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
Zasady forum
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Fakty TVN nie ponoszą odpowiedzialności za treść opinii.

Pozostałe informacje

  • Fakty z 26 lutego

    Fakty z 26 lutego

    "Gazeta Wyborcza" opublikowała nagrania i pisze, że Daniel Obajtek, obecny prezes Orlenu, jako wójt Pcimia nielegalnie kierował prywatną spółką. Koalicja Obywatelska zapowiada wniosek do prokuratury o prześwietlenie majątku Daniela Obajtka. W programie także o poparciu Solidarnej Polski dla wniosku opozycji, o zmianach w polskiej dyplomacji, a także o zielonym świetle dla paszportu dla zaszczepionych w Unii Europejskiej. Na "Fakty" TVN zaprasza Anita Werner.

    czytaj więcej »
  • "Ziobro i Kaczyński są nawzajem swoimi zakładnikami"

    "Ziobro i Kaczyński są nawzajem swoimi zakładnikami"

    Prawo i Sprawiedliwość przegrało czwartkowe głosowanie w Sejmie. Solidarna Polska wraz z politykami opozycji przegłosowała wniosek o uzupełnienie porządku obrad o informację wicepremiera i ministra kultury Piotra Glińskiego na temat wsparcia dla artystów w ramach Funduszu Wsparcia Kultury. Wynik tego głosowania nie został przemilczany. Prezes PiS Jarosław Kaczyński niemal natychmiast zabrał głos w tej sprawie.

    czytaj więcej »
  • Ruszyły konsultacje społeczne Krajowego Planu Odbudowy

    Ruszyły konsultacje społeczne Krajowego Planu Odbudowy

    W piątek 26 lutego ruszyły konsultacje Krajowego Planu Odbudowy. To dokument, który będzie podstawą do otrzymania środków z unijnego Instrumentu na Rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. W ramach unijnego wsparcia do Polski ma trafić - w ramach dotacji i pożyczek - 57 miliardów euro, czyli ponad 250 miliardów złotych. Konsultacje potrwają do 2 kwietnia.

    czytaj więcej »
  • Prognoza pogody na sobotę 27 lutego

    Prognoza pogody na sobotę 27 lutego

    W sobotę pochmurno z większymi przejaśnieniami. Na południowym-wschodzie i na południu kraju przelotne opady deszczu do 1-5 mm, na Pogórzu Karpackim opady deszczu ze śniegiem, a wysoko w Karpatach opady śniegu do 5 cm. Temperatura maksymalna od 5 stopni Celsjusza na Suwalszczyźnie do 10 stopni Celsjusza na Ziemi Lubuskiej. Wiatr północno-zachodni, słaby i umiarkowany, okresami dość silny, w porywach osiągający na wschodzie Polski prędkość do 50-60 km/h.

    czytaj więcej »
  • Fakty z 25 lutego

    Fakty z 25 lutego

    Do Wielkanocy zostało jeszcze kilka tygodniu, ale minister zdrowia Adam Niedzielski nie wyklucza, że podczas świąt mogą zostać wprowadzone dodatkowe ograniczenia. W programie powiemy również o kulisach działania komisji do spraw pedofilii, o wniosku pierwszej prezes Sądu Najwyższego do Trybunału Konstytucyjnego, a także o rekordowej temperaturze w lutym. Na "Fakty" TVN zaprasza Anita Werner.

    czytaj więcej »
  • "Jest przyrost pacjentów, to widać. Przygotowujemy ponadlimitowe miejsca"

    "Jest przyrost pacjentów, to widać. Przygotowujemy ponadlimitowe miejsca"

    W czwartek poinformowano o ponad 12 tysiącach nowych przypadkach zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 i śmierci blisko 300 osób. Ministerstwo Zdrowia prognozuje, że szczyt zachorowań nadchodzącej fali epidemii będzie pod koniec marca. Obecnie najgorsza sytuacja jest w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie coraz więcej odnotowuje się też przypadków zakażenia brytyjską mutacją koronawirusa.

    czytaj więcej »
tvnpix