"Dziennik Reni Spiegel" doczekał się ekranizacji. "Zdecydowaliśmy się przedstawiać ten świat trochę jakby zabrudzony kliszami wspomnień"

Autor:
Stefania
Kulik
Źródło:
Fakty po Południu TVN24
"Dziennik Reni Spiegel" doczekał się ekranizacji. "Zdecydowaliśmy się przedstawiać ten świat trochę jakby zabrudzony kliszami wspomnień"
"Dziennik Reni Spiegel" doczekał się ekranizacji. "Zdecydowaliśmy się przedstawiać ten świat trochę jakby zabrudzony kliszami wspomnień"
Stefania Kulik/Fakty po Południu TVN24
Stefania Kulik/Fakty po Południu TVN24"Dziennik Reni Spiegel" doczekał się ekranizacji. "Zdecydowaliśmy się przedstawiać ten świat trochę jakby zabrudzony kliszami wspomnień"

"Dziennik Reni Spiegel" to świadectwo II wojny światowej. To też pamiętnik nastolatki mieszkającej w Przemyślu, która opowiada o śmierci, o getcie, ale też o miłości i tęsknocie za matką. Dziennik został wydany w 2019 roku. Teraz Żydowskie Muzeum Galicja postanowiło na jego podstawie stworzyć animowane filmy, które przedstawiają tę historię.

Renia Spiegel to polska żydówka, która zaczęła prowadzić swój dziennik jako 15-latka. Mieszkała razem z dziadkami w Przemyślu. W wieku 17 lat trafiła do getta. Renia opisuje w swoim dzienniku życie w obliczu Holocaustu.

Zapamiętaj dobrze ten dzień, zapamiętaj. Opowiesz o nim kiedyś pokoleniom. Dziś o 8:00 zamknięto nas w getcie. Już mieszkam tu i świat jest odgrodzony ode mnie, a ja od świata. Dni są straszne. Noce też nie lepsze.

- Dziennik miał być zaufanym przyjacielem, powiernikiem, księgą zaklęta, która będzie milczeć, której ona będzie mogła powierzyć swoje największe sekrety, swoje marzenia, swoje najskrytsze myśli - wyjaśnia Anna Wencel, edukatorka i współautorka scenariusza z Żydowskiego Muzeum Galicja.

"Dziennik Reni Spiegel" Fakty po Południu TVN24

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Porównują ją do Anny Frank. W USA ukazuje się dziennik Reni Spiegel z Przemyśla

Płaczę, choć niczego i nie brak. Ani sukienek, ani słodyczy. Ani nawet dziwnych i tak drogich mi marzeń. Brak mi tylko jednego. Ciepłego, mamusinego serca i domu.

W dzienniku Reni możemy znaleźć sporo wierszy. Ze spisanych w nim tekstów wypływa ciągła tęsknota kobiety za swoją matką. Błahe historie z życia nastolatki przeplatają się z obrazem II wojny światowej. - Jest ogromnie ważnym źródłem historycznym biorąc pod uwagę, jaki okres obejmuje "Dziennik Reni Spiegel". Atmosfera wtedy panująca, moment wybuchu wojny. Ponieważ Renia pisze w Przemyślu. Całe zagadnienie okupacji sowieckiej, życia pod tą okupacją, potem walk niemiecko-sowieckich, potem okupacji niemieckiej i prześladowań ludności, zagłady ludności żydowskiej. To wszytsko tam jest. W tej sytuacji mamy młodą, bardzo wrażliwą, niezwykle utalentowaną kobietę, która opisuje tę otaczającą ją rzeczywistość - przekonuje Anna Wencel.

Boże, mój Boże. Już trzeci dzień jesteśmy w drodze. Przemyśl bombardowali. Musieliśmy uciekać. W nocy wyszliśmy z tobołkami z płonącego i zburzonego po części miasta.

Swój pamiętnik pisała do końca życia. W USA opublikują dziennik Reni Spiegel

Mało znana historia

Żydowskie Muzeum Galicja zdecydowało się przedstawić historię Reni poprzez animowane filmy. - Zależało nam na tym, żeby tę historię przybliżyć. Żeby tę historię pokazać. Ponieważ ona, mimo wszystko, jest ciągle jeszcze mało znana w Polsce i za granicą - tłumaczy Anna Wencel.

Historia Reni opowiedziana jest za pomocą krótkich filmów opartych na fragmentach pozostawionych przez nią w dzienniku. - Zdecydowaliśmy się przedstawiać ten świat trochę jakby zabrudzony kliszami wspomnień. To nie jest takie hiperrealistyczne. Pomimo tego, że bohaterka jest żywa, prawdziwa - jest aktorką, która odgrywa tę postać - to ta rzeczywistość jest zasnuta takim całunem trochę mroku, pomiętych wspomnień. Te cienie stanowią istotny element w naszej opowieści - wskazuje Miłosz Kozioł, reżyser i współautor scenariusza z Fundacji Edukacji i Sztuki.

"Zdecydowaliśmy się przedstawiać ten świat trochę jakby zabrudzony kliszami"Żydowskie Muzeum Galicja

CZYTAJ RÓWNIEŻ: 80 lat temu Anne Frank zaczęła prowadzić dziennik

Powstało osiem animowanych odcinków, które pokazują przełomowe momenty opisane w dzienniku. Twórcom zależało na pokazaniu historycznych wydarzeń, ale też oddaniu emocji opisanych przez Renię. - Udało nam się stworzyć plastykę na tyle mocną, która jest doskonałą metaforą dla kart tego dziennika. Ta kombinacja gry aktorskiej, w połączeniu z animacją 2D, bardzo dobrze się sprawdza w takim metaforycznym opowiadaniu o tamtych czasach - podkreśla reżyser Miłosz Kozioł. - Na zrealizowanie całego tego projektu otrzymaliśmy grant z Departamentu Stanu USA. Tutaj mieliśmy ogromne wsparcie ze strony Konsulatu Generalnego Stanów Zjednoczonych w Krakowie. Współpracujemy przy tym projekcie z rodziną, to znaczy z Elizabeth Bellak, która zgodziła się na wywiad, którego fragmenty, nagrane na wiosnę 2023 roku, są częścią każdego odcinka i Aleksandra Bellak, córka Elizabeth, a siostrzenica Reni - dodaje Anna Wencel.

Notatka Anne Frank została sprzedana w Haarlem za 140 tysięcy euro
Notatka Anne Frank została sprzedana w Haarlem za 140 tysięcy euroArchiwum Reuters

Lata zapomnienia

Ukochany Reni - Zygmunt - tuż po wojnie przekazał dziennik jej matce i siostrze. - To on, na ostatnich kartach dziennika, informuje o tych ostatnich wydarzeniach z lata 1942 roku i o tragicznych okolicznościach jej śmierci. Zygmunt Schwarzer przeżył wojnę. On był więźniem kilku nazistowskich obozów koncentracyjnych. Jakiś czas po wojnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i zabrał tam ze sobą dziennik Reni i w Stanach Zjednoczonych odnalazł ocalałą matkę i siostrę i im ten dziennik przekazał. Tylko, że żadna z nich nie była w stanie go przeczytać. To było zbyt trudne. To było zbyt ciężkie na poziomie emocjonalnym. Więc ten dziennik przeleżał całe dekady w skrytce bankowej - wyjaśnia Anna Wencel.

"To było zbyt ciężkie na poziomie emocjonalnym"Żydowskie Muzeum Galicja

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Kto zdradził kryjówkę Anne Frank? Książka, która miała dać odpowiedź, wycofana ze sprzedaży. Wydawca przeprasza

Dopiero po ponad 70 latach Elizabeth razem z córką zdecydowały, aby opowiedzieć historię Reni. Dziennik po raz pierwszy został wydany w 2019 roku w Stanach Zjednoczonych. - Chcielibyśmy, żeby w widzu powstało takie przekonanie, że miłość, nadzieja i bliskość to jest coś, co jest potrzebne nam w każdym momencie naszego życia. To z jednej strony, a z drugiej strony - zawsze nadrzędnym celem dla twórców, którzy mówią o Holokauście, mówią o Zagładzie, mówią o wydarzeniach w czasie II wojny światowej, jest jednak to przekonanie z tyłu głowy, że to się nigdy więcej nie może się powtórzyć - zaznacza Miłosz Kozioł. - Ona w pewnym momencie pyta, to zresztą też pojawia się w pierwszym filmie, "czy było smutne moje życie? Tak". Sama sobie w ten sposób odpowiada - mówi Anna Wencel.

Renia Spiegel została zastrzelona przez niemieckiego żołnierza 30 lipca 1942 roku.

Gdy się dorwę ustami do pucharu szczęścia, krótkiego i małego, pić będę tyle, ile mi sił starczy, ile tylko będzie szczęścia w małym pucharku.

"To się nigdy więcej nie może się powtórzyć"Żydowskie Muzeum Galicja

Autor:Stefania Kulik

Źródło: Fakty po Południu TVN24

Źródło zdjęcia głównego: Żydowskie Muzeum Galicja

Pozostałe wiadomości

O 10.00 w poniedziałek, 11 grudnia premier Mateusz Morawiecki ma wygłosić expose. Głosowanie nad wotum zaufania dla jego nowego rządu ma odbyć się tego samego dnia o 15.00. Większości sejmowej Morawiecki nie ma, więc o godzinie 20.00 ma nastąpić wybór nowego premiera.

O 10 expose Mateusza Morawieckiego, o 20 głosowanie w sprawie kandydatury Donalda Tuska. Opozycja czeka na 11 grudnia

O 10 expose Mateusza Morawieckiego, o 20 głosowanie w sprawie kandydatury Donalda Tuska. Opozycja czeka na 11 grudnia

Źródło:
Fakty TVN

Nie można się zarejestrować, nie można się dodzwonić - alarmują chętni na szczepienie przeciwko COVID-19. Od teraz jest w Polsce nowa szczepionka odporna na nowy wariant wirusa. Do szczepień mocno zachęcają wirusolodzy. Dlaczego warto się zaszczepić nawet jeżeli gdzieniegdzie na szczepienie trzeba trochę poczekać?

Szczepienia przeciw COVID-19. Rośnie zainteresowanie kolejną dawką szczepienia

Szczepienia przeciw COVID-19. Rośnie zainteresowanie kolejną dawką szczepienia

Źródło:
Fakty TVN

Startuje ogólnopolska akcja "Powieś paragon - podaruj posiłek". W tym tytule kryje się wszystko - kupujesz, a płacisz za siebie i za osobę w potrzebie.

"Powieś paragon - podaruj posiłek". Wyjątkowa akcja ma pomóc potrzebującym

"Powieś paragon - podaruj posiłek". Wyjątkowa akcja ma pomóc potrzebującym

Autor:
Marta
Kolbus
Źródło:
Fakty po Południu TVN24

Prosimy naszych przyjaciół, aby zostali z nami, utrzymali obecny kurs, abyśmy mogli powstrzymać Putina w jego ludobójczej wojnie - apeluje Oksana Markarowa, ukraińska ambasador w Stanach Zjednoczonych. Te słowa świadczą o tym, jak bardzo Kijów liczy na pomoc zachodniego sojusznika. Kongres nie zdecydował jeszcze o przydzieleniu środków na dalszą pomoc dla Ukrainy. Chodzi o 60 miliardów dolarów. Bez nich trudno będzie o postęp na froncie i wyparcie Rosjan. Okupanci wciąż atakują. Minionej doby intensywnie ostrzeliwali między innymi obwód zaporoski i chersoński.

"Dosłownie modlimy się o amerykańskie wsparcie". Ukraina wciąż potrzebuje dostaw broni

"Dosłownie modlimy się o amerykańskie wsparcie". Ukraina wciąż potrzebuje dostaw broni

Autor:
Paweł
Laskosz
Źródło:
Fakty po Południu TVN24

Będzie wiele prób obstrukcji, bo ten rząd tak przyzwyczaił się do stołków, tak przyzwyczaił się do tej bezkarności i złodziejstwa - mówił w "Faktach po Faktach" Paweł Zalewski (Polska 2050-Trzecia Droga), pytany o to, jak według niego będzie wyglądał proces przekazania władzy przez PiS. - Im szybciej, tym lepiej - odpowiedziała na to samo pytanie Katarzyna Kotula (Nowa Lewica).

"Powołano ministrów w tym hipotetycznym rządzie Mateusza Morawieckiego, ale ci ministrowie nic nie robią"

"Powołano ministrów w tym hipotetycznym rządzie Mateusza Morawieckiego, ale ci ministrowie nic nie robią"

Autor:
ks//mrz
Źródło:
TVN24

Gościem "Faktów po Faktach" był prezydent Rafał Trzaskowski, który jest obecnie w Dubaju na szczycie klimatycznym COP28. Zapowiedział, że neutralność klimatyczna w Warszawie ma nastąpić do 2050 roku, a w niektórych częściach stolicy do 2030 roku. Odniósł się też do projektu strefy czystego transportu, który spotkał się ze sprzeciwem wielu osób. - Jeśli nie chcemy się dusić w centrum miasta, to musimy podejmować ambitne decyzje. Nie ma innego wyjścia - powiedział prezydent stolicy. Przyznał, że propozycje zakładały, aby strefa była większa. - Radni proponują, żeby ta strefa była mniejsza i obejmowała ścisłe centrum Warszawy - mówił.

Trzaskowski: jeśli nie chcemy się dusić w centrum miasta, musimy podejmować ambitne decyzje

Trzaskowski: jeśli nie chcemy się dusić w centrum miasta, musimy podejmować ambitne decyzje

Autor:
ek//mrz
Źródło:
TVN24

To zbrodnie, które trudno opisać i nie sposób zrozumieć. Terroryści z Hamasu, którzy 7 października zaatakowali Izrael, najgorzej i w sposób najbardziej okrutny traktowali kobiety. Były one torturowane, gwałcone i często palone żywcem.

Zbrodnie Hamasu na izraelskich kobietach. Wstrząsające relacje świadków

Zbrodnie Hamasu na izraelskich kobietach. Wstrząsające relacje świadków

Autor:
Angelika
Maj
Źródło:
Fakty o Świecie TVN24 BiS

Tajemnicza choroba atakuje psy w Stanach Zjednoczonych. Na razie wykryto ją w 14 stanach, ale weterynarze obawiają się, że to dopiero początek. Szczególnie narażone są szczeniaki, starsze psy i te z obniżoną odpornością. Kaszel, który atakuje zwierzęta, może prowadzić do ciężkiego zapalenia płuc, a nawet do śmierci.

Tajemnicza choroba atakuje psy, objawy nie ustępują nawet po podaniu antybiotyków

Tajemnicza choroba atakuje psy, objawy nie ustępują nawet po podaniu antybiotyków

Autor:
Justyna
Zuber
Źródło:
Fakty o Świecie TVN24 BiS