100 lat temu ulice Tulsy spłynęły krwią. "To był sekret. To było tabu"


W Polsce ta historia jest niemal nieznana, a to tylko jeden przykładów zbrodni wobec Afroamerykanów. Sto lat temu w Tulsie doszło do masakry, w której zamordowano około 300 osób. Joe Biden został we wtorek pierwszym prezydentem USA, który złożył hołd ofiarom i odwiedził miasto. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

Tulsa w Oklahomie to miasto, gdzie doszło do jednej z największych masakr na społeczności afroamerykańskiej. Miasto dokładnie 100 lat temu spłynęło krwią.

Jedna z dzielnic Tulsy byłą nazywana kiedyś "Czarnym Wall Street". Osiedlali się tam zamożni ciemnoskórzy Amerykanie - lekarze, prawnicy, restauratorzy. W czasach segregacji stworzyli tam swoją enklawę, żyli na wysokim poziomie, w dobrobycie.

- Mieliśmy tu sklepy spożywcze, bank, lotnisko. Mieliśmy tu dużo interesów. Mieliśmy pieniądze - wspomina Angela, właścicielka sklepu w Tulsie.

- Miałem wujka, który miał tu hotel. Wszystko bardzo dobrze prosperowało - dodaje Derek, mieszkaniec Tulsy.

1 czerwca 1921 roku wczesnym rankiem kilkusetosobowy tłum białych udał się do bogatej dzielnicy Tulsy. Mordowano czarnoskórych, prywatnymi samolotami bombardowano ich domy i przedsiębiorstwa, a ciała wrzucano do rzeki Arkansas lub grzebano w zbiorowych grobach.

- To było spowodowane zawiścią, zazdrością: jak ciemnoskórzy mogą tak żyć - uważa Tiffany Crutcher, mieszkanka Tulsy.

Sama historia była przez lata tajemnicą. Mało kto miał odwagę o niej mówić, innym natomiast nie było to na rękę. Pogrom tuszowały władze miejskie i stanowe.

- Dorastałam tu i czasami słyszałam: "Czarne Wall Street", "zamieszki rasowe". Myślałam, o czym oni mówią? A mieszkałam siedem przecznic stąd. To był sekret, to było tabu, o którym nie można było mówić. Było to zaplanowane, aby zachować to w tajemnicy - opowiada Vanessa Hall-Harper, mieszkanka Tulsy.

- Gdy poszłam do do college'u i pytano mnie, skąd jestem, ludzie z Chicago, z Los Agneles mówili: "a Tulsa, Czarne Wall Street". Nie miałam pojęcia, o czym mówią. Gdy wróciłam do domu rodzinnego, zapytałam tatę. Wtedy powiedział mi, że jego babcia, a więc moja przepiękna prababcia Rebecca, jako nastolatka musiała stąd uciekać ze strachu. Gdy mój tata pytał ją o to wiele lat później, mówiła szeptem - tak się bała, miała traumę - wspomina Tiffany Crutcher.

Władze miały tuszować zbrodnię

Oficjalnie zginęło 36 osób, choć późniejsze dane wskazywały na 300 ofiar. Dopiero w 2001 roku powołano komisję do zbadania tej zbrodni.

W 2019 roku na cmentarzu Oaklawn w północnej Tulsie odkryto prawdopodobny zbiorowy grób ofiar masakry.

W 2021 roku pierwszy raz w rocznicę tamtych wydarzeń pojawiła się w Tulsie najważniejsza osoba w państwie - prezydent Stanów Zjednoczonych.

- Wydarzenia, o których dzisiaj mówimy, miały miejsce sto lat temu, a jednak jestem pierwszym prezydentem od stu lat, który przybył do Tulsy. Mówię to nie jako komplement na mój temat, ale jako coś do przemyślenia. Sto lat i pierwszy prezydent, który tutaj przyjechał, aby uznać prawdę o tym, co się tutaj wydarzyło - mówił Joe Biden.

Wiele wskazuje na to, że władze miejskie nie tylko tuszowały masakrę, ale też podsycały rasistowskie nastroje i inicjowały zamieszki, chcąc przejąć ziemię Afroamerykanów.

- Prywatne samoloty zrzucały materiały wybuchowe. To był pierwszy i jedyny atak powietrzny tego rodzaju na amerykańskie miasto. Miał miejsce tutaj, w Tulsie - zaznaczył prezydent USA.

Dziś ocalali myślą jednak o teraźniejszości i przyszłości, którą zostawią dla młodszych pokoleń. Ponad 100-letnia Lessie ubolewa, że rasizm w Stanach Zjednoczonych nadal jest powszechny.

- Co jest lepsze? No cóż naprawdę trudno powiedzieć. Gdy już myślisz, że jest lepiej, nagle dzieje się coś złego - mówi Lessie Benningfield "Mother" Randle, ocalała z masakry w Tulsie. - Nie wszyscy jesteśmy równi, a powinniśmy być równi bez względu na kolor skóry, wyznanie, cokolwiek, ale nie jesteśmy. To wielki wstyd - dodaje.

W Tulsie zorganizowano marsz wolności.

Już nigdy nie będzie cicho, koniec milczenia - mówią ci, którzy w nim uczestniczyli. - My też jesteśmy Ameryką, my też jesteśmy Amerykanami. Też powinniśmy być upamiętniani. Nie ma uzdrowienia bez sprawiedliwości - mówiła Sheila Jackson Lee, kongresmenka z Partii Demokratycznej.

Autor: Justyna Zuber / Źródło: Fakty o Świecie TVN24 BiS

Pozostałe wiadomości

Po zmianie władzy w Polsce awansowaliśmy w Światowym Indeksie Wolności Prasy o 10 miejsc. Z zastrzeżeniem, że to jeszcze nie ocena zmiany, a nadzieja na nią i rodzaj zaliczki na konto prawdziwej reformy.

Polska awansowała w światowym rankingu wolności prasy. "Lepszą pozycję Polski rozumiemy jako nadzieję na prawdziwą zmianę"

Polska awansowała w światowym rankingu wolności prasy. "Lepszą pozycję Polski rozumiemy jako nadzieję na prawdziwą zmianę"

Źródło:
Fakty TVN

Cała Polska była wstrząśnięta, gdy rok temu dowiedzieliśmy się o śmierci ośmioletniego Kamila. Ojczym go katował i oblewał wrzątkiem. Przyjęto specjalne prawo, które miało pomóc w tym, by nigdy więcej nie wydarzył się taki dramat. Czy to się udało?

Rok od śmierci Kamilka z Częstochowy. Co się zmieniło w sprawie ochrony dzieci?

Rok od śmierci Kamilka z Częstochowy. Co się zmieniło w sprawie ochrony dzieci?

Źródło:
Fakty TVN

Majówka to czas nie tylko odpoczynku, ale też ciężkiej pracy. Zwłaszcza w ogrodach i na działkach. Schylona sylwetka i intensywne, powtarzalne ruchy mogą prowadzić do kontuzji. Jak działkowcy i ogrodnicy mogą uchronić się na przykład przed syndromem łokcia tenisisty?

Prace w ogrodzie mogą prowadzić do kontuzji. Eksperci podpowiadają, co robić i czego unikać

Prace w ogrodzie mogą prowadzić do kontuzji. Eksperci podpowiadają, co robić i czego unikać

Źródło:
Fakty TVN

Półmetek majówki - kto chciał, kto mógł - ten zafundował sobie przedwakacyjny urlop, bo wolnych dni się nazbierało. Słoneczna pogoda i wiosenna aura przyciągnęły tłumy do Zakopanego. Duże obłożenie jest także nad morzem, ale i w większych miastach nie brakuje atrakcji.

Jak Polacy spędzają majówkę? Jedni stawiają na odpoczynek od zgiełku miasta, inni wybierają city break

Jak Polacy spędzają majówkę? Jedni stawiają na odpoczynek od zgiełku miasta, inni wybierają city break

Źródło:
Fakty po Południu TVN24

W Polsce wciąż widoczny trend na zaciąganie kredytów. Bierzemy ich więcej, ponieważ więcej zarabiamy i rośnie nasza kredytowa zdolność. Wciąż jednak zdarza się, że oprocentowanie pożyczki okazuje się zabójcze, a spłata raty co najmniej problematyczna.

Polacy pożyczają coraz więcej. "Ostatnie lata zrujnowały nasze kieszenie"

Polacy pożyczają coraz więcej. "Ostatnie lata zrujnowały nasze kieszenie"

Źródło:
Fakty po Południu TVN24

W naszych czasach prawo, a zwłaszcza jego interpretacja, staje się narzędziem walki politycznej - mówiła w "Faktach po Faktach" profesor Ewa Łętowska, sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, była rzeczniczka praw obywatelskich. Oceniła, że mamy obecnie do czynienia z "horrorem prawniczym".

Profesor Ewa Łętowska o "horrorze prawniczym"

Profesor Ewa Łętowska o "horrorze prawniczym"

Źródło:
TVN24

W Ukrainie mamy do czynienia ze zderzeniem dwóch parametrów - ilością i jakością. (...) Na poziomie ilości moim zdaniem nie można próbować konkurować z Rosją. Trzeba szukać jakościowych rozwiązań - mówił w "Faktach po Faktach" gen. Stanisław Koziej. Jerzy Marek Nowakowski wskazał z kolei trzy scenariusze rozstrzygnięcia wojny, które są według niego najbardziej prawdopodobne.

Generał Koziej o "najważniejszym parametrze" wojny w Ukrainie

Generał Koziej o "najważniejszym parametrze" wojny w Ukrainie

Źródło:
TVN24

Listy Prawa i Sprawiedliwości do europarlamentu to nic innego, jak tylko tratwa ratunkowa, a może nawet arka Noego dla złodziei, dla przestępców - mówiła w "Faktach po Faktach" Katarzyna Kotula (Lewica). Nieobecność Daniela Obajtka na czwartkowej konwencji PiS nie jest związana z tym, że 2 maja to dzień Polaków za granicą - stwierdziła Aleksandra Leo (Polska 2050-Trzecia Droga). Karol Karski (PiS) wyjaśnił z kolei, czemu na konwencji zabrakło Jacka Kurskiego.

"Tratwa ratunkowa" czy "silne, dobre listy"?

"Tratwa ratunkowa" czy "silne, dobre listy"?

Źródło:
TVN24

Urazy mózgu są często ignorowane przez sportowców, nawet tych profesjonalnych. Jednak mogą mieć one poważne konsekwencje dla naszego zdrowia i nie chodzi tylko o dotkliwe wstrząśnienie mózgu. Groźne mogą być również mikrourazy. Naukowcy i lekarze przyglądają im się z coraz większą uwagą.

Mikrourazy mózgu na celowniku lekarzy sportowych. Z pomocą przychodzi technologia

Mikrourazy mózgu na celowniku lekarzy sportowych. Z pomocą przychodzi technologia

Źródło:
Fakty o Świecie TVN24 BiS

Biorąc pod uwagę, że mówimy o kraju, na który Rosja napadła ledwie 15 lat temu, ten pomysł gruzińskiego parlamentu budzi tym większe zdumienie. Chodzi o projekt prawa o "obcych agentach". Pomysłodawcy mówią, że prawo wzmocni gruzińską niepodległość. Krytycy - głównie młodzi obywatele, którzy zaznali zachodniej wolności - oceniają, że to pomysł rodem z putinowskiej Rosji, który ma uderzyć w społeczeństwo obywatelskie.

Europejskie flagi na ulicach i porównania do Ukrainy Janukowycza. "Ci, którzy uważają Rosję za przyjaciół, to nasi wrogowie"

Europejskie flagi na ulicach i porównania do Ukrainy Janukowycza. "Ci, którzy uważają Rosję za przyjaciół, to nasi wrogowie"

Źródło:
Fakty o Świecie TVN24 BiS

To było największe rozszerzenie Unii Europejskiej w historii. 20 lat temu do Wspólnoty dołączyło 10 państw, w tym między innymi Polska. Dziś 450 milionów Europejczyków cieszy się swobodą przemieszczania się. Unia zwiększa możliwości studiowania i pracy za granicą. Blisko 80 procent obywateli państw, które dołączyły do Wspólnoty dwie dekady temu, twierdzi, że ich kraje na tym skorzystały.

20. rocznica największego rozszerzenia w historii Unii Europejskiej. "Mamy łatwe życie. Mamy do wszystkiego dostęp"

20. rocznica największego rozszerzenia w historii Unii Europejskiej. "Mamy łatwe życie. Mamy do wszystkiego dostęp"

Źródło:
Fakty o Świecie TVN24 BiS