Fakty o Świecie

Stawka jest dużo większa niż cła i handel. "Twarda granica" może obudzić demony

Jedna z najbardziej newralgicznych części umowy brexitowej to kwestia granicy między Irlandią a Irlandią Północną. Obecnie nie ma na niej przejść granicznych, szlabanów, nie ma też ceł. Wszystkim zależy, żeby przejścia graniczne nie wróciły. Ale stawka w tych negocjacjach jest o wiele większa niż kwestie ekonomiczne. Właściwie dopiero wspólna obecność w Unii zakończyła krwawy konflikt, który tę wyspę rozdzierał przez dziesięciolecia.

Oglądaj "Fakty o Świecie" od poniedziałku do piątku o 20:20 w TVN24 BiS

To niewidoczna granica. Często przebiega w poprzek pól uprawnych, dróg i mostów. Ma prawie 500 kilometrów długości. Gdyby wróciły tam posterunki graniczne, byłoby ich ponad 270 - to dwa razy więcej niż na całej wschodniej granicy Unii Europejskiej.

Dziś ludzie z obu stron granicy swobodnie ją przekraczają - do szkoły, pracy, szpitala. Toczy się normalne życie.

- Jeśli wprowadzą znowu granicę, to będzie potężny bałagan. Teraz jeździmy przez granicę kilka razy dziennie, wozimy dzieci do szkoły, i tak dalej. Jeśli wróci twarda granica, taksometr będzie naliczał więcej pieniędzy przy postoju na kontroli - mówi Tony Winters, taksówkarz z Irlandii Północnej.

Kwestia granicy

Mieszkańcy Irlandii Północnej zagłosowali przeciwko opuszczeniu Unii Europejskiej, ale wiąże ich wynik referendum z całego Zjednoczonego Królestwa, którego są obywatelami.

Przeciwnicy brexitu domagają się, by uszanować ich głos. Nie chcą powrotu tak zwanej "twardej granicy". Wystawiają na drogach ostrzeżenia w rodzaju "W marcu 2019 roku ta droga może być zamknięta".

- Pamiętam z dzieciństwa wyprawy na drugą stronę granicy. Jeździliśmy się tam kąpać. To była ciężka sprawa. Na granicy przeszukiwali samochody, sprawdzali paszporty. To było wspaniałe, kiedy znieśli granicę - mówi Jim Deary z Republiki Irlandii.

"Nie mam wątpliwości, że mieszkańcy Szkocji wybiorą niepodległość"

Brexit wzmocnił argumenty za szkocką niepodległością - oświadczyła pierwsza minister Szkocji Nicola Sturgeon. Dzień wcześniej minister skrytykowała projekt wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej.

Kwestia pokoju

Obecność Irlandii i Irlandii Północnej w Unii Europejskiej zrobiła dla pokoju na Zielonej Wyspie więcej niż kilka dekad negocjacji.

Od lat 60. w Irlandii Północnej trwał krwawy konflikt pomiędzy katolickimi zwolennikami jedności całej Irlandii a protestanckimi unionistami, czyli zwolennikami pozostania Irlandii Północnej w granicach Zjednoczonego Królestwa.

Rozlew krwi na dobre zatrzymał się dopiero w 1998 roku. Na mocy Porozumienia Wielkopiątkowego między Irlandią Północną a Irlandią zniknęły zasieki i szlabany graniczne.

- Nigdy nie chcieliśmy brexitu. Naszym celem jest po prostu ochrona pokoju i Porozumienia Wielkopiątkowego przed niezamierzonymi i niepożądanymi konsekwencjami - mówi Leo Varadkar, premier Irlandii.

Burzowe chmury nad brytyjską premier. Eurosceptycy z jej własnej partii chcą jej dymisji

Przywódca eurosceptycznej frakcji brytyjskiej Partii Konserwatywnej Jacob Rees-Mogg złożył list, w którym domaga się głosowania nad wotum nieufności dla premier Theresy May jako przewodniczącej ugrupowania. Oskarża ją o złamanie obietnic...

Bezpiecznik

Pojawienia się tak zwanej "twardej granicy" nikt nie chce - ani Londyn, ani Dublin, ani Europa. Taki scenariusz obudziłby demony przeszłości i groziłby kolejnym wybuchem przemocy.

Wyjść naprzeciw temu ma ogłoszona w środę przez premier Theresę May umowa między Wielką Brytanią a Irlandią. Aby zabezpieczyć się przed ewentualnością powrotu do "twardej granicy" w porozumieniu zawarto bezpiecznik (backstop), który ma być stosowany, gdyby obie strony po pierwsze nie przedłużyły okresu przejściowego, a po drugie nie udałoby się im wypracować porozumienia dotyczącego przyszłych relacji z lepszymi rozwiązaniami niż backstop. To wyjście awaryjne przewiduje, że Wielka Brytania i UE utworzą wspólny specjalny obszar celny.

Z wyjaśnień przekazanych w czwartek wynika, że będąca częścią Zjednoczonego Królestwa Irlandia Północna miałaby mieć jednak specjalny status w tym obszarze. Na jej terytorium obowiązywałyby unijne prawo dotyczące podatku VAT, przepisy w sprawie dóbr i norm towarowych, standardy sanitarne odnoszące się do kontroli weterynaryjnych i dotyczące pomocy państwa. Innymi słowy Irlandia Północna będzie mocniej związana z UE niż pozostała cześć Zjednoczonego Królestwa.

Dzięki temu przedsiębiorcy na Zielonej Wyspie będą mogli handlować między sobą bez żadnych ograniczeń czy restrykcji, niezależnie od tego, po której stronie granicy się znajdują, tak jak to jest obecnie. W gorszym położeniu będzie pozostała cześć Zjednoczonego Królestwa - pomiędzy Wielką Brytanią a Irlandią Północną konieczne będą kontrole towarów.

Chodzi m.in. o sprawdzanie zgodności ze standardami UE. Obie strony zgodziły się, że kontrole będą przeprowadzane w najmniej dotkliwy sposób. Brytyjscy przedsiębiorcy chcący wysyłać swoje towary do Irlandii Północnej będą musieli wypełniać deklarację tranzytowe. Kontenery z towarami przemysłowi będą w większości przypadków skanowane przed wysłaniem z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej. W portach czy na lotniskach kontrolowane w sposób systematyczny będą produkty rolne oraz zwierzęta, aby chronić zdrowie konsumentów na unijnym jednolitym rynku.

Wielka Brytania będzie musiała również przestrzegać unijnych zasad pomocy państwa. Jeśli backstop wszedłby w życie, rząd w Londynie miałby ograniczone możliwości przekazywania środków z budżetu borykającym się z problemami firmom.

Autor: Jakub Loska / Źródło: Fakty o Świecie TVN24 BiS, PAP

Dowiedz się więcej...

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
Zasady forum
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Fakty TVN nie ponoszą odpowiedzialności za treść opinii.

Pozostałe informacje

  • Zawieszenie broni w północnej Syrii. Trump: chcę podziękować Erdoganowi

    Zawieszenie broni w północnej Syrii. Trump: chcę podziękować Erdoganowi

    Po rozmowach wiceprezydenta USA Mike'a Penca z prezydentem Erdoganem uzgodniono zawieszenie broni w północnej Syrii. Jest jednak jeden warunek. Kurdowie muszą wycofać się na 30 kilometrów na południe od granicy turecko-syryjskiej i nie mają już tam prawa wrócić. Oznacza to, że Turcja osiągnęła wszystkie swoje cele, a efekty inwazji zostały usankcjonowane. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Regularna bitwa na ulicach Culiacan. Policja musiała wypuścić syna "El Chapo"

    Regularna bitwa na ulicach Culiacan. Policja musiała wypuścić syna "El Chapo"

    Zaczęło się od tego, że najsłynniejszy gangster w Meksyku znany jako "El Chapo" został schwytany, wydany Amerykanom i tam usłyszał wyrok dożywocia. Władze w kartelu Sinaloa przejęli po nim jego synowie. Gdy 30 funkcjonariuszy odkryło kryjówkę jednego z nich i próbowano go aresztować, pojawiły się jeszcze większe siły kartelu i na ulicach miasta zaczęła się regularna bitwa. W końcu gangsterzy wygrali i odbili swojego szefa. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Rodzina więziona latami na farmie. Na jaw wychodzą nowe informacje

    Rodzina więziona latami na farmie. Na jaw wychodzą nowe informacje

    Ciąg dalszy tajemniczej historii z Holandii, gdzie odnaleziono rodzinę żyjącą od dziewięciu lat w całkowitej izolacji. Na jaw wychodzą kolejne informacje. Zatrzymany został nie tylko najemca gospodarstwa, ale również ojciec więzionej rodziny, który - jak piszą holenderskie media - miał problemy psychiczne. Pojawiły się też doniesienia, że obaj mężczyźni byli członkami sekty. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • "Negocjacje przed nami są długie i ciężkie"

    "Negocjacje przed nami są długie i ciężkie"

    Drugi dzień szczytu europejskich przywódców w Brukseli, i dyskusja o wielkich pieniądzach do podziału. Budżet trzeba wynegocjować, ale negocjacje mogą być trudne, jeżeli w rozmowie padają pytania o praworządność. Do decyzji jeszcze długa droga, ale już na początku warto wiedzieć, co w tej dyskusji może czekać Polskę. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • "To żywa istota, która jest częścią tajemnic świata natury"

    "To żywa istota, która jest częścią tajemnic świata natury"

    Można go spotkać w europejskich lasach choć nie jest ani grzybem, ani zwierzęciem. Jest czymś pomiędzy. Ma 720 płci i porusza się z prędkością czterech centymetrów na godzinę. Chodzi Blob, czyli śluzowiec, na którego widok nawet naukowcy nie mogą wyjść w podziwu. Będzie można go zobaczyć w sobotę w paryskim zoo. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • "Przywódcy separatystów wiedzieli, że łamią prawo"

    "Przywódcy separatystów wiedzieli, że łamią prawo"

    - Przywódcy separatystów wiedzieli, że łamią prawo przez cały czas - powiedział w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS Maciej Stasiński z "Gazety Wyborczej". - Wszystko to było bezprawne - dodał. W taki sposób odniósł się do wyroku skazującego na długoletnie więzienie dziewięciu przywódców katalońskich separatystów. - 13 lat więzienia to strasznie dużo, ale taki wyrok był spodziewany - dodał drugi gość programu Alex Clos Soler, analityk danych i katalończyk mieszkający w Polsce.

    czytaj więcej »
  • Nowa umowa z Unią. Brytyjska opozycja: będzie odrzucona

    Nowa umowa z Unią. Brytyjska opozycja: będzie odrzucona

    Jedną z najważniejszych informacji w czwartek była ta o zawarciu porozumienia pomiędzy Wielką Brytanią i Unią Europejską w sprawie brexitu. Jako pierwszy ogłosił to Boris Johnson. I to premier Wielkiej Brytanii ma teraz przed sobą najtrudniejsze zadanie. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Zamieszki w Katalonii. "Przemoc nie wygra z jednością"

    Zamieszki w Katalonii. "Przemoc nie wygra z jednością"

    Dwa lata temu władze Katalonii ogłosiły niepodległość. Madryt uznał jednak, że stało się to z pogwałceniem hiszpańskiej konstytucji i rozwiązał lokalny parlament. W poniedziałek zapadły wyroki wieloletniego więzienia dla katalońskich polityków, którzy byli najbardziej zaangażowani w ruch niepodległościowy. Na ulice wyszły setki tysięcy ludzi, a obecny premier Katalonii zapowiada powrót do niepodległościowego referendum. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • "Zbliża się wielka operacja, która znowu zadziwi świat"

    "Zbliża się wielka operacja, która znowu zadziwi świat"

    Przywódca Korei Północnej Kim Dzong Un konno wjeżdżał na górę Pektu-san, która przez propagandę Pjongjangu nazywana jest "świętą górą rewolucji". Według oficjalnej biografii - urodził się tam poprzedni dyktator Korei Północnej Kim Dzong Il. Konną przejażdżkę Kima państwowe media określają jako "wielkie, doniosłej wagi wydarzenie w historii rewolucji koreańskiej". Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Kolos przepłynął przez Kanał Koryncki

    Kolos przepłynął przez Kanał Koryncki

    To jedne z najbardziej spektakularnych zdjęć ostatnich miesięcy. Przez Kanał Koryncki przepłynął największy ze statków, które dotychczas żeglowały na tej trasie. Do pokonania miał ponad sześć kilometrów. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Brytyjczycy mają dość rozwodu z Unią. Gigant uruchamia kanał "wolny od brexitu"

    Brytyjczycy mają dość rozwodu z Unią. Gigant uruchamia kanał "wolny od brexitu"

    Po trzech latach i na mniej niż dwa tygodnie przed formalnie obowiązującą datą brexitu nie jest przesądzone, czy i kiedy do niego dojdzie. Część Brytyjczyków jest przerażona wizją wyjścia z Unii Europejskiej, część się na to cieszy, ale niemal wszyscy są już tym bardzo zmęczeni i po prostu nie chcą o tym słyszeć. Doszło do tego, że stacja Sky News zdecydowała się uruchomić specjalny kanał informacyjny, w którym o brexicie w ogóle mowy nie będzie. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Nowak: to porozumienie forsuje jeszcze twardszy brexit niż umowa May

    Nowak: to porozumienie forsuje jeszcze twardszy brexit niż umowa May

    To porozumienie forsuje jeszcze twardszy brexit. Ono jeszcze bardziej oddala Wielką Brytanie od Unii Europejskiej - ocenił w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS doktor Bartłomiej Nowak z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. Zdaniem drugiego gościa - Macieja Czajkowskiego, byłego dziennikarza BBC News - porozumienie zawarte w czwartek w Brukseli nie przejdzie głosowania w Izbie Gmin - My możemy ekscytować się cała umową, a być może ta umowa nie zostanie przegłosowana - podkreślił

    czytaj więcej »
tvnpix