Fakty o Świecie

Stawka jest dużo większa niż cła i handel. "Twarda granica" może obudzić demony

Jedna z najbardziej newralgicznych części umowy brexitowej to kwestia granicy między Irlandią a Irlandią Północną. Obecnie nie ma na niej przejść granicznych, szlabanów, nie ma też ceł. Wszystkim zależy, żeby przejścia graniczne nie wróciły. Ale stawka w tych negocjacjach jest o wiele większa niż kwestie ekonomiczne. Właściwie dopiero wspólna obecność w Unii zakończyła krwawy konflikt, który tę wyspę rozdzierał przez dziesięciolecia.

Oglądaj "Fakty o Świecie" od poniedziałku do piątku o 20:20 w TVN24 BiS

To niewidoczna granica. Często przebiega w poprzek pól uprawnych, dróg i mostów. Ma prawie 500 kilometrów długości. Gdyby wróciły tam posterunki graniczne, byłoby ich ponad 270 - to dwa razy więcej niż na całej wschodniej granicy Unii Europejskiej.

Dziś ludzie z obu stron granicy swobodnie ją przekraczają - do szkoły, pracy, szpitala. Toczy się normalne życie.

- Jeśli wprowadzą znowu granicę, to będzie potężny bałagan. Teraz jeździmy przez granicę kilka razy dziennie, wozimy dzieci do szkoły, i tak dalej. Jeśli wróci twarda granica, taksometr będzie naliczał więcej pieniędzy przy postoju na kontroli - mówi Tony Winters, taksówkarz z Irlandii Północnej.

Kwestia granicy

Mieszkańcy Irlandii Północnej zagłosowali przeciwko opuszczeniu Unii Europejskiej, ale wiąże ich wynik referendum z całego Zjednoczonego Królestwa, którego są obywatelami.

Przeciwnicy brexitu domagają się, by uszanować ich głos. Nie chcą powrotu tak zwanej "twardej granicy". Wystawiają na drogach ostrzeżenia w rodzaju "W marcu 2019 roku ta droga może być zamknięta".

- Pamiętam z dzieciństwa wyprawy na drugą stronę granicy. Jeździliśmy się tam kąpać. To była ciężka sprawa. Na granicy przeszukiwali samochody, sprawdzali paszporty. To było wspaniałe, kiedy znieśli granicę - mówi Jim Deary z Republiki Irlandii.

"Nie mam wątpliwości, że mieszkańcy Szkocji wybiorą niepodległość"

Brexit wzmocnił argumenty za szkocką niepodległością - oświadczyła pierwsza minister Szkocji Nicola Sturgeon. Dzień wcześniej minister skrytykowała projekt wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej.

Kwestia pokoju

Obecność Irlandii i Irlandii Północnej w Unii Europejskiej zrobiła dla pokoju na Zielonej Wyspie więcej niż kilka dekad negocjacji.

Od lat 60. w Irlandii Północnej trwał krwawy konflikt pomiędzy katolickimi zwolennikami jedności całej Irlandii a protestanckimi unionistami, czyli zwolennikami pozostania Irlandii Północnej w granicach Zjednoczonego Królestwa.

Rozlew krwi na dobre zatrzymał się dopiero w 1998 roku. Na mocy Porozumienia Wielkopiątkowego między Irlandią Północną a Irlandią zniknęły zasieki i szlabany graniczne.

- Nigdy nie chcieliśmy brexitu. Naszym celem jest po prostu ochrona pokoju i Porozumienia Wielkopiątkowego przed niezamierzonymi i niepożądanymi konsekwencjami - mówi Leo Varadkar, premier Irlandii.

Burzowe chmury nad brytyjską premier. Eurosceptycy z jej własnej partii chcą jej dymisji

Przywódca eurosceptycznej frakcji brytyjskiej Partii Konserwatywnej Jacob Rees-Mogg złożył list, w którym domaga się głosowania nad wotum nieufności dla premier Theresy May jako przewodniczącej ugrupowania. Oskarża ją o złamanie obietnic...

Bezpiecznik

Pojawienia się tak zwanej "twardej granicy" nikt nie chce - ani Londyn, ani Dublin, ani Europa. Taki scenariusz obudziłby demony przeszłości i groziłby kolejnym wybuchem przemocy.

Wyjść naprzeciw temu ma ogłoszona w środę przez premier Theresę May umowa między Wielką Brytanią a Irlandią. Aby zabezpieczyć się przed ewentualnością powrotu do "twardej granicy" w porozumieniu zawarto bezpiecznik (backstop), który ma być stosowany, gdyby obie strony po pierwsze nie przedłużyły okresu przejściowego, a po drugie nie udałoby się im wypracować porozumienia dotyczącego przyszłych relacji z lepszymi rozwiązaniami niż backstop. To wyjście awaryjne przewiduje, że Wielka Brytania i UE utworzą wspólny specjalny obszar celny.

Z wyjaśnień przekazanych w czwartek wynika, że będąca częścią Zjednoczonego Królestwa Irlandia Północna miałaby mieć jednak specjalny status w tym obszarze. Na jej terytorium obowiązywałyby unijne prawo dotyczące podatku VAT, przepisy w sprawie dóbr i norm towarowych, standardy sanitarne odnoszące się do kontroli weterynaryjnych i dotyczące pomocy państwa. Innymi słowy Irlandia Północna będzie mocniej związana z UE niż pozostała cześć Zjednoczonego Królestwa.

Dzięki temu przedsiębiorcy na Zielonej Wyspie będą mogli handlować między sobą bez żadnych ograniczeń czy restrykcji, niezależnie od tego, po której stronie granicy się znajdują, tak jak to jest obecnie. W gorszym położeniu będzie pozostała cześć Zjednoczonego Królestwa - pomiędzy Wielką Brytanią a Irlandią Północną konieczne będą kontrole towarów.

Chodzi m.in. o sprawdzanie zgodności ze standardami UE. Obie strony zgodziły się, że kontrole będą przeprowadzane w najmniej dotkliwy sposób. Brytyjscy przedsiębiorcy chcący wysyłać swoje towary do Irlandii Północnej będą musieli wypełniać deklarację tranzytowe. Kontenery z towarami przemysłowi będą w większości przypadków skanowane przed wysłaniem z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej. W portach czy na lotniskach kontrolowane w sposób systematyczny będą produkty rolne oraz zwierzęta, aby chronić zdrowie konsumentów na unijnym jednolitym rynku.

Wielka Brytania będzie musiała również przestrzegać unijnych zasad pomocy państwa. Jeśli backstop wszedłby w życie, rząd w Londynie miałby ograniczone możliwości przekazywania środków z budżetu borykającym się z problemami firmom.

Autor: Jakub Loska / Źródło: Fakty o Świecie TVN24 BiS, PAP

Dowiedz się więcej...

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
Zasady forum
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Fakty TVN nie ponoszą odpowiedzialności za treść opinii.

Pozostałe informacje

  • Syryjskie Siły Demokratyczne pokonały ISIS w Baghuz, "ostatniej enklawie"

    Syryjskie Siły Demokratyczne pokonały ISIS w Baghuz, "ostatniej enklawie"

    Wspierane przez USA Syryjskie Siły Demokratyczne (SDF) pokonały bojowników z tzw. Państwa Islamskiego (ISIS) w ich "ostatniej enklawie" - jak twierdzi Biały Dom - w rejonie wsi Baghuz we wschodniej Syrii. Donald Trump zapowiadał to już w środę po południu, mówiąc, że "do wieczora będzie po wszystkim". Po wyzwoleniu kobiety z Baghuz paliły ubrania, które kazali im nosić bojownicy ISIS, i opowiedziały, jak były regularnie gwałcone.

    czytaj więcej »
  • "Przetrwanie naszej rodziny było cudem". Z Zagłady ocalała dzięki Grupie Berneńskiej

    "Przetrwanie naszej rodziny było cudem". Z Zagłady ocalała dzięki Grupie Berneńskiej

    Niezwykły pokaz filmu "Paszporty Paragwaju". Film przedstawia historię grupy berneńskiej, polskich dyplomatów, którzy wykorzystywali prawdziwe paszporty państw latynoamerykańskich - głównie Paragwaju - żeby ratować Żydów polskich, słowackich, niemieckich i pozbawionych obywatelstwa. Film wyprodukował IPN, a pierwszy publiczny pokaz poza Polską odbył się w rezydencji ambasadora Piotra Wilczka w Waszyngtonie. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • George W. Bush w obiektywie. I w subiektywnej ocenie swojego fotografa

    George W. Bush w obiektywie. I w subiektywnej ocenie swojego fotografa

    Fotograf Georga W. Busha - Eric Draper - po latach zdradził kulisy swoich najważniejszych zdjęć. To on podążał za prezydentem Stanów Zjednoczonych między innymi 11 września 2001 roku. Na fotografiach uwiecznił smutek i powagę. Ale najbardziej ceni sobie fotografie pokazujące prezydenta prywatnie. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Jak księżna Meghan wychowa swoje dziecko? Już są pierwsze spekulacje

    Jak księżna Meghan wychowa swoje dziecko? Już są pierwsze spekulacje

    W październiku książę Harry i księżna Meghan ujawnili, że spodziewają się dziecka. Jest już marzec, ale wciąż nie wiadomo, jakiej płci będzie. Faktem, że wkrótce urodzi się kolejne "royal baby", emocjonują się nie tylko Brytyjczycy, bo matką zostanie Amerykanka. Eksperci od etykiety już analizują, jak to wpłynie na sposób wychowania. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Bogate sąsiedztwo i dom jaskiniowców. Jest pozew o "dom Flintstone'ów"

    Bogate sąsiedztwo i dom jaskiniowców. Jest pozew o "dom Flintstone'ów"

    Dom pewnej amerykanki z Hillsborough w Kalifornii budzi niemałe kontrowersje. Starsza pani zbudowała sobie kopię domu Flintstone'ów, czyli bohaterów znanej kreskówki o jaskiniowcach. Właścicielka jest zachwycona, sąsiedzi mniej, nazywają dom "rzucającym się w oczy paskudztwem". Miasto pozwało właścicielkę domu, ale ona ani myśli go zmieniać. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Asteroida Apophis mogłaby zniszczyć naszą cywilizację. Krąży niepokojąco blisko

    Asteroida Apophis mogłaby zniszczyć naszą cywilizację. Krąży niepokojąco blisko

    Apophis to asteroida zaliczana do asteroid bliskich Ziemi. W 2004 budziła pewne obawy, bo początkowo wyliczono, że istnieje 2,7-procentowe niebezpieczeństwo, że w 2029 roku ta dość spora asteroida uderzy w Ziemię. Taki impakt miałby siłę około 750 megaton TNT, podczas gdy bomba atomowa zrzucona na Hiroszimę miała siłę 15 kiloton TNT. Czy najnowsze obliczenia pozwolą nam spać spokojnie? Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Ziołkowski: niebezpieczeństwo, że asteroida uderzy w Ziemię, są niesłychanie małe

    Ziołkowski: niebezpieczeństwo, że asteroida uderzy w Ziemię, są niesłychanie małe

    - Są takie służby, które stale monitorują przestrzeń okołoziemską, żeby znaleźć takie właśnie obiekty, które ewentualnie, potencjalnie, mogłyby zagrozić Ziemi - powiedział w "Faktach o Świecie" TVN24 BiS doktor Krzysztof Ziołkowski z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Dodał też, że "prawdopodobieństwo, takiego uderzenia w Ziemię czegoś, jest niesłychanie małe". Zadaniem Jakuba Bochińskiego, astronoma z Centrum Nauki Kopernik - w przypadku tych małych asteroid, nie znamy większości ich pozycji, więc czasami mogą nas zaskakiwać.

    czytaj więcej »
  • "Narodowe upokorzenie". Miażdżące wyniki sondażu

    "Narodowe upokorzenie". Miażdżące wyniki sondażu

    Brexitowym zamieszaniem najbardziej zmęczeni są sami Brytyjczycy. To upokorzenie - mówi przytłaczająca większość w sondażu dla telewizji Sky News. Patrzą z niedowierzaniem jak ich kraj pogrąża się w politycznym zamęcie, a liderzy polityczni nie mają pomysłu jak z niego wyjść. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Zmiany po tragedii. Nowa Zelandia zaostrza prawo dostępu do broni

    Zmiany po tragedii. Nowa Zelandia zaostrza prawo dostępu do broni

    Nowa Zelandia zakazuje sprzedaży najbardziej śmiercionośnych broni, czyli karabinów półautomatycznych i szturmowych. Po zamachu terrorystycznym w Christchurch premier Jacinda Ardern namawia rodaków, by sami oddawali broń na policję. W Nowej Zelandii przeciętnie jedna sztuka przypada na 4 osoby. Do tej pory pistolet mógł kupić już nastolatek, a karabin osoba 18-letnia. Zamach w Christurch wywołał tak duży wstrząs w społeczeństwie, że większość mieszkańców Nowej Zelandii popiera radykalne zaostrzenie prawa. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • 80. rocznica wybuchu II wojny światowej bez Putina. Kreml oburzony

    80. rocznica wybuchu II wojny światowej bez Putina. Kreml oburzony

    Obchody 80. rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej bez Władimira Putina. Prezydent Andrzej Duda skierował zaproszenia do przywódców krajów Unii Europejskiej, NATO, Partnerstwa Wschodniego oraz do sekretarza generalnego ONZ. Brak zaproszenia dla przywódcy Rosji zdumiał i rozgniewał Kreml. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • Wybory prezydenckie na Ukrainie. Komik liderem sondaży

    Wybory prezydenckie na Ukrainie. Komik liderem sondaży

    Komik kontra obecny prezydent i była premier. Wołodymyr Zełenski, Petro Poroszenko i Julia Tymoszenko to trójka najmocniejszych kandydatów w wyborach prezydenckich na Ukrainie. Te już 31 marca. W sondażach prowadzi związany z oligarchą Kołomosjkim aktor i komik Zełenski. Komentatorzy traktują jego popularność jako objaw zniechęcenia Ukraińców skorumpowaną sceną polityczną, ale nawet jeśli nie wygra tych wyborów, to może jeszcze odegrać dużą rolę w wyborach parlamentarnych jesienią. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
  • We Francji milionerów przybywa najszybciej w Europie

    We Francji milionerów przybywa najszybciej w Europie

    Paryż to jedno z najdroższych miast świata ze względu na wysokie koszty życia. Dzięki temu, że nieruchomości w najlepszych paryskich dzielnicach drożeją jak szalone w ciągu kilku lat liczbą francuskich milionerów jeszcze mocno wzrośnie. Materiał "Faktów o Świecie" TVN24 BiS.

    czytaj więcej »
tvnpix